MAIN BLOG/FORUM - DIỄN ÐÀN CHÍNH

Hôm Thứ Bảy 17/4/2010, các vị Hồng y và Tổng giám mục đang tiến lên khán đài dựng tại quãng trường Pilsudski Square là nơi cử hành lễ quốc tang cho Tổng thống Ba Lan Lech Kaczynski và 95 người khác tử nạn vì tai nạn phi cơ tại Nga hôm Thứ Bảy vừa qua - AP Photo/Markus Schreiber.

TIỄN ĐƯA TỔNG THỐNG BA LAN
Source: BBC Vietnamese

Xem slideshow

Hàng ngàn người có mặt ở Krakow tiễn đưa Tổng thống Ba Lan Lech Kaczynski. Sau khi cử hành tang lễ, Tổng thống sẽ được chôn cất tại Thánh đường Wawel, nơi yên nghỉ của các vua Ba Lan và các anh hùng dân tộc.

Ông và 95 người khác tử nạn cách đây tám ngày khi máy bay của họ gặp nạn trong sương mù trên đường đến dự một nghi lễ ở Nga.

Nhiều lãnh đạo thế giới không thể tới dự tang lễ vì không phận nhiều nước bị đóng do tro bụi núi lửa từ Iceland.



Tổng thống Nga Dimitri Medvedev đã tới Krakow bằng máy bay, bất chấp hạn chế hàng không, phát ngôn viên Kremlin nói.

7881; cuối cùng

Tang lễ cấp nhà nước sẽ bắt đầu với một Thánh Lễ tại nhà thờ Basilica St Mary ở Krakow.

Từ quảng trường trung cổ của thành phố, linh cữu vợ chồng cố tổng thống sẽ được rước qua một con đường có quốc kỳ Ba Lan và băng đen, với hình ảnh của ông Lech Kaczynski và vợ ông là bà Maria.

Theo dự kiến sẽ có rất nhiều người tới dự tang lễ sau một tuần quốc tang.


Phi cơ chính phủ Ba Lan bị rơi tại phía tây nước Nga ngày 10 tháng Tư.

Giới điều tra tin rằng phi công gây lỗi do đụng phải tán cao của cây lúc hạ cánh trong sương mù tại khu vực Smolensk, nơi phái đoàn Ba Lan tới để tham dự một lễ tưởng niệm cho người Ba Lan bị mật vụ của Stalin giết tại Katyn trong Đệ nhị Thế chiến.

Các nhà lãnh đạo chính trị và quân đội cao cấp của Ba Lan đã thiệt mạng trong vụ tai nạn, bao gồm người đứng đầu của ba nhánh trong quân đội Ba Lan.

Vào ngày thứ Bảy, hàng trăm ngàn người đã tham gia một buổi lễ tưởng niệm ngoài trời ở trung tâm Warsaw.

Tổng thống Mỹ Barack Obama sẽ không tham dự tang lễ ông Kaczynski, vào ngày chủ nhật vì đình trệ không phận khắp châu Âu, Tòa Bạch Ốc cho biết.

Những lãnh đạo khác không thể tham dự bao gồm Thái tử xứ Wales, Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy và Thủ tướng Đức Angela Merkel.

Một loạt nhà lãnh đạo miền đông châu Âu đã cho biết họ sẽ tới dự bằng đường bộ.

Những chính khách tham dự gồm Tổng thống Nga Dmitry Medvedev, Tổng thống Cộng hòa Czech Vaclav Klaus, Tổng thống Slovakia Ivan Gasparovic, Tổng thống Slovenia Danilo Turk, Tổng thống Ukraina Viktor Yanukovych, Tổng thống Latvia Valdis Zatlers; Tổng thống Romania Traian Basescu; Tổng thống Hungary Solyom Lazslo.


Hàng chục ngàn người dự lễ tưởng niệm tổng thống Kaczynski tại Quảng trường Pilsudski ở Warsaw, ngày 17 tháng 4, 2010 - Hình: AP

100 NGÀN NGƯỜI DỰ LỄ TRUY ĐIỆU TỔNG THỐNG BA LAN KACZYNSKI

Còi hụ và chuông nhà thờ đã được gióng lên trong lúc hàng ngàn người tụ tập ở thủ đô Ba Lan để dự lễ truy điệu Tổng thống Lech Kaczynski.

Nhiều người mang theo quốc kỳ Ba Lan và băng đen tới Quảng trường Pilsudski ở Warsaw để dự lễ tưởng niệm dành cho ông Kaczynski, vợ ông và 94 người khác thiệt mạng trong tai nạn máy bay ở Nga hôm thứ 7 tuần trước.

Tổng thống lâm thời Bronislaw Komorowski nói với những người dự lễ rằng “thế giới sụp đổ” cùng với tai nạn này.

Ông Kaczynski và vợ ông sẽ được mai táng vào ngày chủ nhật sau lễ quốc tang ở Krakow. Mấy mươi nhà lãnh đạo thế giới dự định đến dự lễ, nhưng một số đã hủy bỏ chuyến đi vì mây tro núi lửa che phủ phần lớn bầu trời ở miền bắc Âu châu.

Máy bay đã bị rơi trong lúc chở phái đoàn Ba Lan do Tổng thống Kaczynski hướng dẫn đến dự một buổi lễ tưởng niệm 22 ngàn sĩ quan Ba Lan và những người khác bị Liên Sô sát hại trong cánh rừng Katyn thời thế chiến thứ hai.


Người dân BaLan tập trung trước Dinh Tổng thống cầu nguyên trong đêm

TỔNG THỐNG CỦA DÂN

Source: boxitvn

Mạc Văn Trang

Đất nước Việt Nam hiện nay còn thiếu cái gì? “Cái gì” mà chúng tôi nói ở đây là cái nhân tố đóng vai trò như một nút bấm then chốt, bấm vào đấy thì cả xã hội sẽ dần dần đi vào quy củ, giảm bớt đi đến bình ổn theo một quy trình không gây xáo động mọi hỗn loạn trên bề mặt cũng như tận đáy sâu mà ta đang phải gồng mình chịu đựng. Để giải đáp cho câu hỏi này một cách không trực tiếp mà bằng sự liên tưởng thâm thúy, tưởng không gì hơn là mời bạn đọc hãy đọc bài viết chân tình và cảm động dưới đây của bạn Mạc Văn Trang viết gửi riêng cho BVN.

Ba Lan giữa mùa tuyết tan. Tin Tổng thống Lech Kaczynxki và phu nhân cùng đoàn tuỳ tùng tử nạn trong vụ rơi máy bay đã làm bàng hoàng cả đất nước. Chẳng ai còn thiết làm ăn gì, chỉ chờ mong tin tức. Ngày chủ nhật (11/4) biết tin buổi chiều linh cữu của Tổng thống sẽ được đưa về trước, người ta cứ lặng lẽ ra đường phố, đi về phía sân bay để đón linh cữu Tổng thống. Người nối người đi như vô tận. Truyền thông BaLan nói hàng trăm ngàn người đã đứng dọc hai bên đường từ sân bay Warszawa về đến Dinh Tổng thống. Họ đã đứng đón như thế từ trưa cho đến tận chiều, rồi kéo về quảng trường trước Dinh Tổng thống, thắp lên hàng ngàn ngọn nến và cầu nguyên qua đêm… Có những cụ già mái đầu bạc phơ, cố chống gậy đến đây; nhiều cặp vợ chồng bồng bế theo con nhỏ; mọi tầng lớp xã hội dường như muốn sát cánh bên nhau để cùng sẻ chia nỗi đau thương của dân tộc. Chỉ thấy những gương mặt thẫn thờ, nước mắt và hoa! Nhiều người Việt và dân nhập cư khác cũng rơi nước mắt. Tất cả bao trùm một lòng thương tiếc chân thành, tự đáy lòng người dân đối với Tổng thống của mình.

Lech Kaczynxki sinh ngày 18 -6-1949 tại Warszawa, ông nhận bằng Tiến sĩ Luật (1980), bảo vệ luận án TS khoa học (Dr Habil) năm 1990 và là giáo sư Đại học. Ông thành lập Đảng Pháp luật và Công lý, ra tranh cử và nhân dân trực tiếp bỏ phiếu bầu ông làm Tổng thống (nhiệm kỳ 2005 – 2010).

Là Tổng thống, tạm rời căn hộ chung cư vào sống trong Dinh Tổng thống, ông vẫn giữ nếp sống tiết kiệm, làm việc cần mẫn của một Giáo sư. Vợ ông, bà Maria, một trí thức sống quá khiêm nhường giản dị, như người bình dân. Con gái ông bà làm Luật sư ở một tỉnh lẻ. Những người đối lập và giới báo chí thường xuyên “săm soi”, “bới lông tìm vết” các chính trị gia, nhưng họ đã chẳng tìm ra được tì vết gì về tham nhũng, tiêu cực, xa hoa, lãng phí từ ông và gia đình. Họ đành chê ông quá giản di “như một củ khoai tây”, bà thì lúc nào cũng mặc mầu tối “như một con chuột xám”, không thể hiện rõ là một Đệ nhất phu nhân!… Giờ đây những người đó lại ca ngợi ông bà. Có người nói: “Ông không còn để tha lỗi cho tôi!”…

Nhưng điều quan trọng nhất, ông đã tiếp nối sự nghiệp của hai Tổng thống tiền nhiệm sau “cuộc Cách mạng dân chủ”, đưa Ba Lan phát triển nhanh và vững chắc trên con đường dân chủ, xã hội dân sự theo những tiêu chuẩn văn minh châu Âu. Đồng thời ông khẳng định mạnh mẽ những giá trị truyền thống của dân tộc Ba Lan và thực thi pháp luật nghiêm minh, đem lại cho người dân một đời sống an lành. Những điều tất nhiên trong xã hội Ba Lan hiện nay thì người Viêt Nam ta lại khó tin.

Tất cả trẻ em, kể cả dân nhập cư chưa có thẻ định cư, cứ 6 tuổi là UBND quận (không có cấp phường) đưa giấy đến tận nhà mời cho cháu đến trường. Tất cả học sinh từ lớp 1 đến lớp 12 đều học miễn phí. Sinh viên học các trường đại học công đều không phải đóng học phí. Học sinh chỉ đóng tiền cho sinh hoạt của bản thân: ăn uống, đi tham quan, cắm trại… cho Hội phụ huynh (giáo viên không được đụng đến tiền nong với học trò). Còn nhớ năm 2005, khi tôi sang Ba Lan, thấy cô giáo dạy thằng cháu mình suốt từ lớp 1 đến lớp 4, tuần nào cũng phải kèm thêm mấy buổi chiều để cháu theo kịp các bạn (cháu từ Việt Nam sang vào lớp 1 ngay, chưa biết tiếng Ba Lan), thì cảm động quá. Tôi liền bảo con đưa đến nhà cô để cám ơn và tặng chút “quà quê hương”. Con tôi dãy nảy lên, ở đây không phụ huynh nào được làm như thế! Cuối năm học, tôi đi dự tổng kết lớp, thấy cháu học khá. Ban phụ huynh đưa cho mỗi cháu 2 bông hồng để từng cháu lần lượt lên tặng 2 cô giáo; còn đại diện phụ huynh tặng mỗi cô một gói quà. Giản dị thế thôi. Có một chuyện buồn: cuối năm các cháu đi cắm trại, không may xảy ra tai nạn làm chết một học sinh. Vào ngày nghỉ, thầy Hiệu trưởng ở nhà, không liên quan gì đến tai nạn đó, nhưng thày xin từ chức. Thày rất có uy tín nên Hội phụ huynh xin thầy hãy tiếp tục làm Hiệu trưởng. Thày nói: hãy cho tôi từ chức đề lương tâm được thanh thản! Mới mấy hôm rồi, thằng cháu tôi học lớp 10, về nhà, mặt buồn, bảo bị cô phạt, vì văng tục với một bạn gái. Cô giáo bảo con phải mua một bó hoa đẹp, đến tặng bạn trước lớp và nói lời xin lỗi. Cả nhà bảo đúng quá rồi. Nhưng bố mẹ không cho tiền, phải lấy tiền tiết kiệm ra mà mua hoa để trả giá cho bài học.

Tôi thường nói đùa hai thằng cháu này “gà công nghiệp” quá, ở Ba Lan có muốn hư một tí cũng khó. Trẻ dưới 16 tuổi, mua rượu, bia, thuốc lá không ai bán (dù cháu tôi đã cao 1m75). Trước các trường học không thấy các hàng quán ăn nhậu, càng không tìm đâu ra các quán café đèn mờ, bia tươi mát, quán Nét, hiệu cầm đồ, nhà nghỉ. Người lớn “ăn có nơi, chơi có chốn”, nơi ấy trẻ em dưới 18 tuổi không được phép vào. Cái gì đã cấm mà vi phạm thì xấu hổ lắm…

Cuối 2009 và đầu 2010 con gái tôi phải vào bệnh viện 3 lần. Phải gọi điện để được hẹn ngày khám, rồi hẹn ngày vào bệnh viện (trừ cấp cứu). Người bệnh đã vào nằm viện, mọi viêc đều do bệnh viện chịu trách nhiệm. Người nhà chỉ được thăm ngoài giờ chừng 10 phút/ ngày. Mỗi lần ra viện, bệnh nhân và người nhà (người Việt) cứ băn khoăn, vì có thẻ bảo hiểm rồi, không phải trả một đồng nào, tặng quà bác sĩ không nhận, chỉ nhận bó hoa.

Con tôi nói, có chuyện buồn: đã có 2 người phụ nữ Việt vào “cấp cứu” sinh con trong bệnh viện, không có giấy tờ gì, sắp đến ngày ra viện, họ bế con trốn mất! Bác sĩ phàn nàn, sao lại làm thế?. Không có tiền thì sẽ kê khai xin nhà nước, còn Bác sĩ chỉ chữa trị cho bệnh nhân theo lương tâm và trách nhiệm của mình, chứ có phải vì tiền đâu! Điều tự nhiên như thế nhưng người Việt mình cứ ngỡ ngàng, không tin!…

Tôi cố truy tìm xem “cái mặt trái của cơ chế thị trường” đã hủy hoại giáo dục và y tế ra sao, nhưng không thấy! Các việc khác, chưa trải nghiệm, không dám nói. Nhưng có người Việt tưởng rằng Ba Lan nghèo khổ quá, Tổng thống phải đi máy bay TU 154 do Liên Xô sản xuất hơn 20 năm trước, nay Nga đã không còn dùng! Không phải thế đâu. Đúng là Ba Lan có những cái kém hơn Việt Nam: dân số chỉ có 38,6 triệu, diện tích 322.577 km2, xấp xỉ Việt Nam, nhưng chỉ có vài ba sân golf… GDP của Ba Lan từ 2005 đến 2008 chỉ tăng trưởng 4- 6% năm, năm 2009 chỉ 1,7% năm. Tổng GDP của Ba Lan năm 2007 là 604,4 tỉ USD ( VN hơn 80 tỉ ), GDP bình quân đầu người/năm là 15.894 USD (VN 1.040 USD)… Chắc vì tiết kiệm cho công quỹ, chắt chiu từng đồng tiền thuế của dân dành cho giáo dục, y tế, chăm lo cho người nghèo, giúp đỡ người nhập cư… mà Tổng thống không cho mua máy bay mới!

Tôi không muốn khóc mà viết những dòng này, nước mắt cứ trào ra!

Ngày 14/4/2010

HT Mạng Bauxite Việt Nam biên tập



VỀ NHÂN VẬT CHÍNH TRỊ LECH KACZYNSKI

Lê Diễn Đức

Gửi tới BBC từ Warsaw

Hàng triệu người Ba Lan đã, đang và vẫn đổ về thủ đô Warsaw, ngày cũng như đêm, sẵn sàng xếp hàng mười mấy tiếng đồng hồ để vào Dinh Tổng thống tưởng niệm vợ chồng cố Tổng thống Ba Lan Lech Kaczynski, cùng 94 người Ba Lan khác tử nạn tại Smolensk hôm mồng 10 tháng Tư.

Thứ bảy dự kiến có buổi lễ tang chung trọng thể của nhà nước dành cho tất cả các nạn nhân.

Tang lễ riêng cho vợ chồng cố Tổng thống được tổ chức tại thành phố Krakow vào chủ nhật. Bất ngờ chỉ trong vài ngày phải đón một lượng lớn khách quan trọng, cả thành phố Krakow đang chạy đua với thời gian.

Các nguyên thủ quốc gia gồm vua, thái tử, lãnh đạo tín ngưỡng, tổng thống và thủ tướng của nhiều nước, các đài truyền hình quốc tế và hàng trăm ngàn người Ba Lan sẽ tới dự lễ.

Tôi hòa vào dòng lệ chung của cả Ba Lan đang khóc.

Không phải là người hâm mộ ông Lech Kaczynski, lại trong bối cảnh này, viết về ông, quả thật khó khăn.

Giản dị và tình cảm

Tôi sẽ cố gắng viết về ông như một con người bình thường. Những ví dụ lặt vặt chẳng dính dấp gì đến huyền thoại dành cho vua chúa.

Vốn không ưa lễ hội ồn ào, lãng phí, ông Kaczynski chỉ thích giao du với bạn bè trong phạm vi hẹp, gặp gỡ những người bình dị, những người bị an ninh cộng sản theo dõi, hoặc cùng vợ đi đến họ trong bộ quần áo giản dị.

Khi làm Thị trưởng Warsaw (2002-2005), nhìn thấy một phụ nữ lớn tuổi tàn tật trên xe lăn nhiều lần trước cổng Tòa thị chính, ông đã xuống xe dẫn người phụ nữ vào phòng làm việc để hỏi cho ra lẽ. Khi biết bà mơ ước được viếng mộ Giáo hoàng John Paul II, ông đã quyết định giúp bà đi Italy.

Kaczynski chỉ thích giao du với bạn bè trong phạm vi hẹp, gặp gỡ những người bình dị, những người bị an ninh cộng sản theo dõi, hoặc cùng vợ đi đến họ trong bộ quần áo giản dị.

Cũng giống như ông đã có thái độ quyết liệt với Bộ trưởng Nội vụ để cứu các tổ thiên nga bị đe dọa giết bỏ vì sợ truyền nhiễm dịch cúm gà; hay từ chối nhiếp ảnh gia yêu cầu chụp hình với những con chó cho một tạp chí, vì không muốn làm mệt chúng.

37 năm chung sống với người vợ yêu thương, nhưng ông cho rằng, có lúc người chồng nên có tiếng nói quyết định, dù không vừa lòng vợ, nhưng ngược lại, vợ cũng có quyền như thế. Không thích phái đẹp bao quanh mình, nhưng ông thường nhắc các cộng sự phải lịch lãm và ưu ái với phụ nữ.

Sự giản dị của ông cũng là mục tiêu của các cuộc tấn công thiếu sáng suốt. Ông bị chê trách khi vợ ông đựng bánh mì kẹp thịt trong túi nylon cầm lên máy bay của tổng thống.

Có người còn chế diễu ông về chiều cao hay phong thái không tương xứng của một vị tổng thống.

Sau khi ông chết, Ngoại trưởng Sikorski nói rất vui vì đã kịp xin lỗi ông vì những lời bất xứng. Nhiều người ân hận về sự khắt khe đối với ông.

Thức thời, mưu lược

Là con một gia đình có truyền thống khởi nghĩa, từ lúc còn là sinh viên năm thứ nhất, tháng 3 năm 1968, ông theo người em song sinh tham dự biểu tình chống đối chính quyền.

Năm 1979 ông tốt nghiệp luận án tiến sĩ luật và giảng dạy ở đại học Gdansk, thường xuyên làm nhiệm vụ chuyển tài liệu bất hợp pháp từ Warsaw tới Gdańsk.

Năm 1980 khi công nhân dình công ở nhà máy đóng tàu Gdansk, ông đến ở lại nhiều ngày với họ dù không mang theo quần áo để thay, và cũng không biết rồi hậu quả sẽ ra sao khi mạo hiểm đối đầu với chế độ. Tháng 8 năm 1988, lại thấy ông tại nhà máy tham gia các cuộc đình công tiếp theo.

Ông bị bắt giữ nhiều lần và ngồi tù một năm vì tham gia hoạt động trong Công đoàn Đoàn kết. Năm 1989, ông tham gia “Hội nghị Bàn tròn” lịch sử đàm phán với chính quyền cộng sản, rồi trở thành cộng sự gần gũi của thủ lĩnh Công đoàn Đoàn kết Lech Walesa, Tổng thống dân chủ đầu tiên, với chức Bộ trưởng an ninh (1990).

Sau xung đột với Lech Walesa (1991) và bị quốc hội đa số cánh tả bãi nhiệm chức Chủ tịch Ủy ban Kiểm tra Tối cao (1995), ông từ giã chính trị.

Năm 2000, đang đi tàu tới gặp gỡ các sinh viên khoa luật, ông nhận được điện thoại của Thủ tướng Buzek mời làm Bộ trưởng Tư pháp. Ông báo ngay cho vợ lúc ấy đang đi mua đồ ăn. Vợ đồng ý.

Thế là ông quay lại chính trường. Bằng bàn tay sắt, ông đã làm giảm sút hẳn tình tạng tội phạm ở Ba Lan, gây được uy tín trong quần chúng. Nhân đà, năm 2001 ông cùng người em thành lập đảng “Luật pháp và Công lý” (PiS). Chỉ bốn năm sau, là ứng viên của PiS ông trúng cử Tổng thống, cùng một lúc với chiến thắng của PiS tại quốc hội và em ông đứng đầu chính phủ (2005-2007).

Những điểm yếu


Thủ tướng Ba Lan và Nga tại lễ tưởng niệm vụ Katyn

Thẳng thắn nói về quan điểm chống đối chính quyền Ba Lan vào năm 1977, nhưng Lech Kaczynski cũng không giấu diếm sự do dự của mình bấy giờ, thậm chí cả cảm giác hai mặt. Ông cũng không che giấu sự chỉ đạo tư tưởng của người em song sinh. Nếu không có người em, có lẽ bây giờ ông là giáo sư đại học có khuynh hướng thiên tả.

Với chức Tổng thống, tự đóng vai người bảo vệ di sản Ba Lan, trong mắt một số người thuộc giới tinh hoa và truyền thông, ông là người ngớ ngẩn. Không có sự hiểu lầm nào lớn hơn.

Lòng yêu nước đã nhắc nhở ông ghi nhớ các anh hùng Ba Lan trong mọi cuộc nổi dậy. Cho đến lúc ông trả giá bằng cái chết khi thực hiện nhiệm vụ tại khu rừng lịch sử Katyn, mọi người mới nhận ra.

Mặc dù với tất cả tính chuyên nghiệp, ông hay có những phản ứng căng thẳng và nổi nóng đến hài hước. Ông mệt mỏi với các trách nhiệm nhà nước nặng nề. Đôi khi ông mạo hiểm thái quá, ví dụ chuyến công du đến Tbilisi vào năm 2008, đối mặt với cuộc chiến Nga-Gruzia.

Có thể nghi ngờ về một động thái chính trị có chủ ý. Nhưng nhiều người đã rơi lệ khi nghe ông nói tại quốc hội Gruzia về thân phận và mối đe dọa chung cho hai dân tộc nhỏ trước tham vọng phục hồi đế chế của Nga.

Người ta cũng cho rằng, vai trò tổng thống đã được ông xem như công cụ để thực hiện ý tưởng của mình và em trai hơn là đoàn kết mọi lực lượng chính trị. Vì thế ông bị thấm mệt với những cú đòn tấn công.

Quan hệ phức tạp giữa ông với Thủ tướng Donald Tusk gây ra những tình huống khó xử trong quan hệ đối ngoại nên ông cũng bị dư luận phê phán.

Cứng rắn nhưng khôn ngoan

Chính sách của Lech Kaczynski là đại diện tốt nhất cho lợi ích của Ba Lan ở châu Âu. Ông là chính trị gia lớn của trào lưu cánh hữu quốc gia và đưa nó vào Liên minh châu Âu.

Ông không bài Nga hay Đức, và càng không muốn đối đầu với hai cường quốc láng giềng. Ông biết rất rõ đây là hai đối tác chính trị và kinh tế quan trọng, nhưng ông tỏ thái độ cứng rắn, không muốn bị áp đặt và quyền tự quyết bị xâm phạm. Ông không chống nước Nga mà chỉ lên án chế độ cộng sản Xô-Viết, chủ nghĩa Stalin và đòi hỏi Kremlin nhìn nhận sự thật lịch sử. Ông không cũng chống Kremlin mà chỉ chỉ trích nhân quyền bị vi phạm, báo chi truyền thông bị kiểm soát ở nước Nga.

Tiếc thay, không phải lúc nào ông cũng được hiểu đúng, thậm chí còn gây ác cảm cho Berlin và Moscow. Tuy nhiên, với tư tưởng hội nhập châu Âu sáng suốt, ông đã ứng xử khôn ngoan trong thời gian cuối và được mọi người nhìn nhận, tôn trọng.

Trong lễ tang của ông dự kiến có sự hiện diện của cả Tổng thống và Thủ tướng Đức, cũng như Tổng thống Nga.

Ông cũng đã được Moscow mời dự lễ 65 năm chiến thắng phát xít Đức vào tháng 5 tới, với sự tham gia duyệt binh của quân đội Ba Lan cùng với Hoa Kỳ, Anh, Pháp. Những sự kiện này nói lên rất nhiều.

Di sản của ông và của những người Ba Lan tử nạn tại Smolensk ngày 10/04 là sự mang lại cái nhìn đúng đắn về lịch sử, là cơ hội có tính bước ngoặt cho tiến trình đoàn kết và phát triển hợp tác giữa ba dân tộc Nga, Đức, Ba Lan – tiến trình có thể làm thay đổi tích cực bản đồ địa chính trị của cả châu Âu.