DIỄN ÐÀN BẠN TRẺ

Three Ages of the Woman and the Death, tranh sơn dầu trên gỗ của BALDUNG GRIEN, Hans, 1510, Kunsthistorisches Museum, Vienna - Credit: wga.hu

Thật Đáng Để Nhớ Rằng Cái Chết Luôn Theo Đuổi Chúng Ta
Lê Tự Do viết theo bài của Froma Harrop, Providence RI

Để tưởng nhớ những bằng hữu đã chết và gởi đến những người bạn thân thiết sẽ cùng tôi đi đến cuối cuộc hành trình về cõi vĩnh hằng, và... thân tặng những người bạn trẻ đang phiêu lưu trên bờ vực hiện sinh.

Hồi năm ngoái hãng thông tấn AP (Associated Press) đã chuẩn bị sẵn một bài cáo phó cho Britney Spears để dự phòng trường hợp cô đột ngột về bên kia thế giới thì có sẵn để mà xài (Dĩ nhiên là cô ca sĩ có đời sống thác loạn này gần đây đã có vẻ tu tỉnh bớt chút đỉnh, và vẫn chưa chết!) Việc này phải chăng cũng giúp chúng ta nhắc nhở lại chính mình rằng đời người là cuộc hành trình đi về cõi chết, và cái chết chẳng chừa ai cả.


Ảnh của công ty Korea Life Consulting Co., cô Hwang Yun-jin, 29 tuổi, ngành kỹ sư cơ khí, nằm trong hòm dưới ánh sáng mờ trong lễ tang giả tại Chungju, Nam Hàn vào tháng 11/2007

Ở Nam Hàn có một số công ty bán đám tang giả tưởng cho các sinh viên cao đẳng và đại học. Những người bạn trẻ Hàn quốc đã viết sẵn di chúc và đọc trước khi chết, mặc vào bộ đồ trang phục truyền thống dành cho người chết rồi chui vào nằm trong quan tài sau đó đóng đinh lại, rắc đất lên quan tài và làm lễ tang. Họ nằm chết giả trong quan tài khoảng 15 phút mới được mở ra. Việc làm này giúp cho những người trẻ mường tượng được cái chết của họ, và từ đó giúp họ tự biết sắp đặt lại những thứ tự ưu tiên trong đời mình.

Người Mỹ, đặc biệt những người trẻ, ít khi nghĩ đến cái chết. Con em của chúng ta sinh ra và lớn lên ở Mỹ, hấp thụ văn hóa Mỹ, cho nên cũng không là ngoại lệ. Vì vậy cái tin hãng thông tấn AP viết sẵn cáo phó cho Britney Spears đã làm chấn động nhiều người. Một số người cho rằng làm như vậy có khác nào nói với cô gái mới 26 tuổi đầu rằng cô không còn lối thoát nào khác ngoài cái chết. Cô ngôi sao nhạc Pop này có thể có một tiểu sử "tự hủy diệt" mình, nhưng biết đâu một ngày nào đó cô có thể thay đổi đời mình. Có ai biết được? Rồi cô có thể trở lại cuộc sống bình thường như mọi người để chờ lãnh đủ khoản tiền an sinh xã hội của mình.

Những tổ chức thông tin báo chí lớn từ lâu đã có chứa sẵn những cáo phó soạn trước dành cho những nhân vật lớn tuổi và nổi tiếng như các nhà trúng giải Nobel, hay các ngài "lão thành" hưu trí gần đất xa trời v.v... Tuy nhiên cái chết rất đột ngột hồi năm 2007 của Anna Nicole Smith ở tuổi 39 đã làm mọi người "choáng váng, mất thăng bằng". Tiểu sử của cô gái Playboy chứa đầy những rắc rối và phiền toái cá nhân, cộng thêm với việc xử dụng ma túy bừa bãi có thể đã dẫn tử thần đến chân trời gần gũi hơn với cô. Việc hãng tin AP chủ ý soạn sẵn cáo phó cho Britney Spears vì vậy rất giản dị, chỉ nhằm để chuẩn bị sẵn, để khi cô Britney Spears chết bất tử thì có ngay để mà xài.


Philippe de Champaigne (1602-1674): Still-Life with a Skull, vanitas painting - Ảnh wikipedia

Điều rõ ràng, không phải người soạn ra loại cáo phó "tiền chế" này không biết rằng cô Britney Spears có thể sống thọ hơn để sánh vai cùng các "cụ" về hưu già tương lai, mà là do các vụ "chết yểu, chết non" càng ngày càng nhiều, cho nên họ phải lo tính trước cho chắc ăn. Năm 1970, ma túy đã giết chết hai tay nhạc Rock nổi tiếng là Janis Joplin và Jimi Hendrix, cả hai đều trong lứa tuổi 20. Internet và những đài truyền hình tin tức 24/24 thời nay đã thay đổi mọi sự, nó đòi hỏi những tin tức và những biến cố đây kịch tính cần phải được thông báo ngay đến mọi người, đặc biệt là những tin có liên quan đến những tay nổi tiếng trẻ; trong những trường hợp đó, bản tin cần đính kèm cả tiểu sử cuộc đời của người ra đi đột ngột. Nhờ sự phát triển của các phương tiện truyền thông hiện đại, chưa bao giờ trong lịch sử nhân loại mà số người cùng khóc hoặc cùng cười trong cùng một lúc lại đông đến thế.

Càng ngày càng có nhiều ngôi sao "bạo phát - bạo tàn, le lói mấy năm rồi chợt tắt bất tử"! Vừa rồi cây đèn cầy của nghệ sĩ Heath Ledger mới cháy được 28 năm thì đã tắt! Cái chết của Ledger đã kéo theo sau đó cảnh lao tù của một ngôi sao trẻ đầy hứa hẹn, Brad Renfro bị bắt cách đây 3 năm trong khi đang tìm cách mua bạch phiến. Và gần đây nhất, cái chết đột ngột của Michael Jackson, vua nhạc pop , vua "giải phẫu thẩm mỹ", và là vua xài tiền phung phí... đã làm cho mọi người ngỡ ngàng... không ngờ chết sao mà nhanh đến thế, để lại cả một khoảng nợ kếch xù và mọi thứ phiền toái dài dài sau cái chết!

"Memento mori" là một câu ngạn ngữ La-Tinh, có nghĩa là "Hãy nhớ, bạn sẽ chết" được gởi đến các đại tướng La Mã thời cổ đại khi họ diễn hành chiến thắng qua Rome, như một nhắc nhở thực tại cho bất cứ kẻ chiến thắng nào được thổi phồng bằng cái ý nghĩ không bao giờ bị thất bại. Cái chết là sự thất bại lớn nhất của con người và là mẹ của tất cả mọi thất bại, và nó luôn luôn chờ đợi mọi người!


Frans Hals, Youth with a Skull - Credit: wga.hu

Các tu sĩ châu Âu chưng các sọ người thật trên bàn làm việc của họ để nhắc nhở họ về cái nơi mà họ không có cách nào không phải đến. "Chàng Thanh Niên Và Cái Sọ Người" là tên một bức tranh nổi tiếng của nhà danh họa Hòa Lan Frans Hals, vẽ hình một chàng thanh niên trong màu hồng tươi sống động đang cầm trên tay một cái sọ người. Nó ngụ ý nói lên tiến trình của đời người, cái mà người đông phương gọi là "Sinh - Bệnh - Lão - Tử".

Người Mỹ không chịu đối đầu với những vấn đề lớn này. Sự phản tỉnh đặc biệt rất hiếm xẩy ra trong giới có tiếng tăm, nơi mà ở chốn công khai chẳng có gì xấu tệ như cái chết cả. Thời gian phục hồi - ma túy, nghiện rượu, hay bất cứ thứ gì, đã trở thành một loại nghi lễ thực thụ trong hành trình dành cho những người trẻ và nổi tiếng, và nó đã trở thành một thứ văn hóa! Quả thật, thuật lại chuyện của người nào đó vươn lên từ tro bụi của nghiện ngập đã trở thành một chiến thuật trong nghề nghiệp phụ trội của những kẻ thuộc thế hệ lớn hơn.

Đã quen với tất cả hình ảnh các ngôi sao vui vẻ rời các trung tâm cai nghiện được chiếu trên truyền hình, những người trẻ có lẽ nghĩ rằng khi họ ngã xuống sẽ luôn luôn có cái lưới chờ sẵn để hứng đỡ họ. Họ quên đi mất những người không may mắn đến được các trung tâm phục hồi và phải đứt bóng giữa đường. Không phải ai cũng tiếp tục đóng tiếp được màn 2 hay màn 3 của vở tuồng!

Mặc dù hãng tin AP viết sẵn cáo phó cho Britnet Spears chỉ thuần vì mục đích thương mại, nó có thể cũng đã cống hiến cho các ngôi sao một dịch vụ. Cũng giống như những đám tang giả tưởng ở Đại Hàn, bài cáo phó có thể đã khiến Spears phải sửng sốt và hoảng hốt tưởng tượng đến ngày tận số của cô ấy, và vì vậy giúp cô vá lại con đường rách nát của mình. Trong một quan niệm tương tự, một tòa án Hoa Kỳ đã ra lệnh cho một tay quậy phá là nghệ sĩ Lindsay Lohan phải làm việc trong một nhà quàn sau khi đã gây ra tai nạn do say sưa trong khi lái xe.


Earthly Vanity and Divine Salvation by Hans Memling. Tranh gấp làm ba mô tả sự tương phản của cái đẹp và sự sang trọng với viễn cảnh của cái chết và địa ngục - Credit: wga.hu

Cái phút giây mà con người (và có lẽ cả muôn loài) được sinh ra, chính là lúc khởi đầu cuộc hành trình đi gần đến cái chết. Rõ ràng tạo hóa đã vẽ sẵn con đường ngắn ngủi mà mọi người phải đi qua mà ở đầu phải đến bên kia là cái chết. Tiếc thay, đời người tuy chỉ là một cuộc gởi gắm tạm thời nhưng lại quá sức đa đoan khiến người ta quên mất đi một điều quan trọng: sống tức là hiện chưa chết. Có lẽ đối với những người luôn có những thái độ cực kỳ nguy hiểm, nên cho họ mặc áo xác chết, tống vào quan tài làm đám táng và đọc điếu văn cho họ - mặc dù chỉ là đám chết giả - nghe giọng có vẻ dễ sợ quá phải không các bạn? Nhưng có lẽ đó sẽ là biến cố trọng đại nhất trong đời người để giúp họ thức tỉnh.

Lê Tự Do

CUỘC SỐNG NGẮN NGỦI - 51 seconds

Chỉ bằng một giấc mộng dài
Tỉnh ra mới biết đã ngoài... chín mươi
Phóng như hỏa tiễn thịt người
Đánh rầm một cái rơi ngay vào... hòm!!!

KDĐN