Category: Thiên văn và vũ trụ
MÂY TRO TỪ NÚI LỬA ICELAND GÂY ẢNH HƯỞNG KHÔNG LƯU KHẮP ÂU CHÂU - HÀNG KHÔNG TỪ ÂU SANG Á RỐI LOẠN VÌ NÚI LỬA ICELAND - NÚI LỬA ICELAND CÓ THỂ GÂY HỌA CHO CẢ THẾ GIỚI

Cơ quan kiểm soát không lưu Âu Châu cho biết 17,000 chuyến bay có phần chắc sẽ bị hủy bỏ trong
Tro từ núi lửa Iceland gây ảnh hưởng không lưu ở Châu Âu - Hình: AP
Mây từ tro núi lửa Iceland gây gián đoạn không lưu khắp Châu Âu
Source: VOA News
Thứ Sáu, 16 tháng 4 2010
Iceland Evacuates Hundreds, Volcano Erupts Again
Đám mây khổng lồ của tro núi lửa ở Iceland đã gây gián đoạn cho hoạt động du hành hàng không ở khắp Âu Châu sang tới ngày thứ nhì, trong vụ đóng cửa phi trường có tầm mức to lớn nhất kể từ khi xảy ra vụ khủng bố ngày 11 tháng 9 năm 2001.
Cơ quan kiểm soát không lưu Âu Châu cho biết 17,000 chuyến bay có phần chắc sẽ bị hủy bỏ trong ngày hôm nay và giới hữu trách nói rằng tình trạng gián đoạn sẽ tiếp tục cho tới ít nhất là ngày mai.
Hôm nay, Ba Lan đóng cửa phần lớn không phận của họ trong lúc 2 ngày nữa là ngày cử hành lễ quốc táng cho Tổng thống Lech Kaczynski, người đã tử nạn trong vụ rớt máy bay hồi tuần trước.
Nhiều người lo ngại là đám mây tro có thể khiến cho các nhà lãnh đạo thế giới không thể đến dự lễ vào ngày Chủ nhật.
Tuy nhiên, một phát ngôn viên tổng thống hôm nay nói với báo chí ở Warsaw rằng gia đình của Tổng thống Kaczynski không muốn thay đổi ngày cử hành tang lễ trong bất kỳ tình huống nào.
Tang lễ sẽ được cử hành ở Krakow trong vùng đông nam Ba Lan. Không phận ở Krakow hiện đang bị đóng.
Xem hình: Núi lửa Iceland thức giấc

Cảnh tượng này đang xảy ra tại nhiều sân bay toàn thế giới vì bụi núi lửa - Ảnh: AFP
HÀNG KHÔNG TỪ ÂU SANG Á RỐI LOẠN VÌ NÚI LỬA ICELAND
Source: RFI
Anh Vũ / Thanh Hà
Rối loạn giao thông hàng không do núi lửa Iceland phun trào lan từ châu Âu sang châu Á Thái Bình Dương. Mười bảy ngàn chuyến bay trong ngày bị hủy bỏ, châu Âu đóng cửa không phận. Rối loạn giao thông hàng không do núi lửa Iceland phun trào lan từ châu Âu sang châu Á Thái Bình Dương.
Sau hai ngày phun trào dữ dội, các đám tro bụi của núi lửa Iceland đã làm giao thông hàng không tại châu Âu bị rối loạn nghiêm trọng, và tiếp tục lan rộng sang tận khu vực châu Á Thái Bình Dương. Không phận nhiều nước châu Âu bị đóng cửa. Hàng chục nghìn chuyến bay trên thế giới bị đình hoãn. Giao thông hàng không sẽ vẫn tiếp tục bị đảo lộn ít nhất trong một vài ngày tới.
Từ Wellington, đến Tokyo, từ Hồng Kông đến Singapore hàng ngàn hành khách đến châu Âu đã thất vọng khi thấy các chuyến bay của họ bị hủy bỏ hoặc bị dời lại. Hãng hàng không dân dụng Qantas của Úc cho biết hủy toàn bộ các chuyến bay sang Luân Đôn và Frankfurt ít nhất là từ nay cho đến chủ nhật 18/4. Hãng Japan Airlines của Nhật hủy tổng cộng sáu chuyến bay trong ngày, Cathay Pacific của Hồng Kông hủy 12 chuyến.
Tại châu Âu nhiều quốc gia phải tạm đóng cửa không phận vì mây tro của núi lửa Iceland. Mây tro của núi lửa nguy hiểm ở hai khía cạnh : một là che lấp tầm nhìn của máy bay, hai là những hạt bụi đá có thể làm hỏng động cơ máy bay, gây tai nạn. Hồi năm 1982 một chiếc máy bay của hàng hàng không Anh, British Airways khi bay qua đám mây tro trên không phận Indonesia bị hỏng máy, rơi nhiều trăm mét trước khi các động cơ hoạt động trở lại.
Lần này Luân Đôn quyết định cấm tất cả các phi vụ bay ngang qua không phận Anh Quốc, ít nhất là cho đến 18 giờ quốc tế hôm nay. Đây là sự kiện hi hữu trong lịch sử đương đại của nước Anh. Ngoài Anh Quốc, nhiều nước Bắc Âu cũng có quyết định tương tự.
Tại Pháp 23 phi trường phải đóng cửa hôm qua và tiếp tục ngưng hoạt động vào hôm nay. Đức cũng đóng cửa nhiều sân bay quốc tế. Hoa Kỳ ngày hôm qua đã hủy hơn phân nửa các chuyến bay đến hoặc đi từ châu Âu.
Tại Nga, thủ tướng Poutine hôm nay phải hủy chuyến công tác đến Mourmansk ở miền bắc nước Nga vì mây tro của núi lửa đã phủ kín cả vùng. Tại Ba Lan, có khả năng là nhiều nguyên thủ quốc gia không thể đến dự tang lễ tổng thống Ba Lan, Lech Kakzynski dự trù tổ chức vào chủ nhật tới.
Đặc phái viên RFI Trọng Nghĩa trên đường đi công tác, tường trình từ Matxcơva:
NÚI LỬA ICELAND CÓ THỂ GÂY HỌA CHO CẢ THẾ GIỚI
Source: vnexpress
Khi một ngọn núi lửa tại Iceland hoạt động vào năm 1783, nhiều người tại Anh đã chết vì khí độc, mùa màng tại châu Âu thất bát khiến nạn đói lan rộng và nhiệt độ tại Mỹ xuống tới mức thấp kỷ lục.
Những cột dung nham và tro bụi vọt lên từ núi lửa Eyjafjallajokull ở phía nam Iceland hôm 22/3 sau khi mặt đất rung chuyển bởi nhiều cơn địa chấn nhẹ. Thực tế đó khiến nhiều người lo ngại núi lửa Katla gần đó cũng sẽ bị đánh thức.
Theo AP, núi lửa Eyjafjallajokull đã ngủ yên gần 200 năm rồi đột ngột tỉnh giấc vào ngày 20/3 khiến ít nhất 500 người phải sơ tán. Đa số họ đã trở về nhà, song giới chức đang chờ đợi các đánh giá khoa học để xem họ có nên tiếp tục sơ tán dân hay không. Người dân ở 14 nông trại gần núi lửa nhất được cảnh báo không nên về nhà.
Giới khoa học cho biết, lịch sử từng chứng minh khi núi lửa Eyjafjallajokull phun trào, núi lửa Katla gần đó cũng sẽ hoạt động. Do nằm gần khối băng khổng lồ Myrdalsjokull, núi lửa Katla có thể gây nên lũ lụt diện rộng và những tiếng nổ long trời khi nó hoạt động.
Iceland nằm trên vành đai núi lửa Đại Tây Dương. Trong lịch sử người dân Iceland từng chứng kiến nhiều trận núi lửa dữ dội. Núi lửa thường phun trào bởi hoạt động địa chất khi các mảng địa kiến tạo di chuyển và đá nóng chảy từ dưới lòng đất trào lên bề mặt.
Giống như động đất, dự đoán chính xác thời gian núi lửa phun trào là việc bất khả thi. Tuy nhiên, nếu núi lửa Katla phun trào thì nó sẽ gây nên nhiều hậu quả khó lường đối với Iceland và nhiều quốc gia khác.
AP cho biết, núi lửa Latki từng phun trào vào năm 1783. Lượng khí khổng lồ mà nó phun ra biến thành sương. Lớp sương này theo các khối khí lên tầng bình lưu và làm thay đổi thời tiết. Nhiều người đã thiệt mạng vì ngộ độc khí tại Anh. Sản lượng lương thực giảm mạnh ở Tây Âu khiến nạn đói lan rộng. Một số học giả còn cho rằng nạn đói sau sự phun trào của núi lửa Latki là một trong những nguyên nhân dẫn tới cách mạng Pháp vào năm 1787.
Mùa đông năm 1784 cũng là một trong những mùa đông dài và lạnh nhất trong lịch sử Bắc Mỹ. Nhiều tài liệu ghi nhận nhiệt độ ở vùng New England, Mỹ xuống dưới mức âm, trong khi bang New Jersey, Mỹ có lớp tuyết dày kỷ lục. Sông Mississippi cũng đóng băng trong địa phận thành phố New Orleans.
Colin Macpherson, một nhà địa chất của Đại học Durham tại Anh, khẳng định những sự kiện trên giống như nhiều bộ phim Hollywood song hoàng toàn có thể xảy ra nếu núi lửa Latki hoạt động.
Có ba nơi mà núi lửa thường xuất hiện: dọc theo những đường đứt gãy địa chất, dọc theo những khu vực mà các mảng kiến tạo trượt qua nhau và tại những nơi mà hai mảng kiến tạo dịch chuyển xa nhau. Iceland nằm trên vị trí thuộc loại thứ ba.
Khi những ngọn núi lửa thuộc Vành đai địa chấn Thái Bình Dương phun trào, dung nham bên dưới tràn lên từ từ nên các nhà khoa học có thể dự đoán trước thời gian núi lửa phun trào. Nhưng các núi lửa tại Iceland hoạt động khác hẳn, bởi đá nóng chảy dưới lòng đất vọt lên từ băng nên núi lửa phun trào rất nhanh và các nhà khoa học không thể dự báo.
Magnus Tumi Gudmundsson, một nhà địa chất của Đại học Iceland, nói những lần phun trào trước đây của núi lửa Katla từng gây nên những trận lũ có quy mô tương đương diện tích của rừng Amazon. Nó cũng đẩy những hòn đá to bằng ngôi nhà xuống các thung lũng và đường xá. Lần phun trào gần nhất của núi lửa Katla xảy ra vào năm 1918. Chỉ khoảng một giờ sau các cơn lũ xuất hiện.
Những đợt phun trào của Katla là hiểm họa đối với người dân sống gần đó. May mắn thay, đa số dân Iceland – khoảng 320.000 người – sống ở thủ đô Reykjavik và khu vực phía tây.
Vùng phía nam Iceland có mật độ dân cư thấp nhưng lại có cả các sông băng và những núi lửa không ổn định. Đây là một sự kết hợp đáng sợ.
Lần cuối cùng một núi lửa cách sông băng Eyjafjallajokull phun trào xảy ra vào năm 1821. Núi lửa đó đã hoạt động liên tục trong suốt hai năm.
Minh Long

Núi lửa Eyjafjallajokull tại Iceland nhìn từ xa vào ban đêm
TRO NÚI LỬA BAO PHỦ CHÂU ÂU
Source: TTO
Tro bụi phun xuất từ núi lửa Eyjafjallajokull tại Iceland đã biến châu Âu thành một vùng cấm bay khổng lồ, gây ảnh hưởng đến hàng không toàn thế giới.
Hầu như toàn bộ các sân bay tại châu Âu hôm qua đều phải đóng cửa, chỉ còn một số ít hoạt động cầm chừng, khiến hàng trăm ngàn hành khách trên khắp thế giới mắc kẹt từ hôm 15.4. Khói, bụi và hơi nước bốc lên từ một miệng núi lửa phun trào bên dưới mặt sông băng Eyjafjallajokull cách đây ba ngày khiến châu Âu hứng chịu đợt đình trệ hàng không nghiêm trọng nhất kể từ Thế chiến 2 đến nay. Cột khói bụi cao tới 6 km khiến tro lan tỏa ra khắp cựu lục địa ở độ cao từ 8-10 km, có thể ảnh hưởng động cơ máy bay và tầm nhìn của phi công, theo AFP. Brian Flynn, người phát ngôn của Tổ chức kiểm soát không lưu châu Âu Eurocontrol nói với Reuters rằng do không có nhiều gió nên đám mây bụi di chuyển rất chậm theo hướng đông nam và khá dày đặc. “Theo các dự báo, đám mây bụi sẽ còn gây ảnh hưởng trong ít nhất 24 giờ tới”, Eurocontrol nói hôm qua.
Cả ba sân bay lớn nhất châu Âu là phi trường Heathrow ở London (Anh), Charles de Gaulle tại Paris (Pháp) và Frankfurt nằm ở thành phố cùng tên của Đức đều ngưng hoạt động cùng hàng trăm sân bay khác tại Áo, Ba Lan, Bỉ, CH Czech, Đan Mạch, Nga... Khoảng 17.000 chuyến bay trên vùng trời châu Âu bị hủy vào hôm qua, BBC dẫn thông cáo từ Eurocontrol cho hay. Trước đó, đã có 6.000 chuyến không thể cất cánh vào hôm 15.4.
Hầu như toàn bộ các chuyến bay từ Bắc Mỹ và châu Á đến châu Âu đã bị hủy, hoãn và thay đổi lịch trình. AFP dẫn lời phát ngôn viên Devid Epstein của Hãng hàng không Úc Qantas Airways cho biết sẽ không thể khôi phục lịch bay đến London và Franfurt ít nhất là tới chủ nhật 18.4. Nếu tình trạng này tiếp tục kéo dài, sẽ có khoảng 6 triệu hành khách và gây lỗ hơn 1 tỉ USD cho ngành hàng không, Bloomberg dẫn lời các chuyên gia nhận định.
“Tôi đã trả hơn 8.000 USD cho chuyến bay nhưng dù bạn mua vé hạng nào thì với tình thế này thì ai cũng như ai”, cô Debbie Eidsforth, người Úc, than với AFP sau hơn một ngày đêm vạ vật cùng hàng ngàn người khác tại phi trường Heathrow. Ban quản lý sân bay Schiphol (Hà Lan) thì phải chuẩn bị giường ngủ và thực phẩm cho 2.000 người kẹt tại đây.
Vụ đình trệ lần này cũng gây ảnh hưởng đến nhiều sự kiện quan trọng. Nhiều nhà lãnh đạo châu Âu hôm qua đã không thể đến dự lễ mừng thọ của Nữ hoàng Đan Mạch Margrethe II, theo AFP. Giới chức Ba Lan đang lo ngại không thể tổ chức lễ tang cho vợ chồng Tổng thống Lech Kaczynski, đúng hôm 18.4 như dự kiến. Theo AFP, đã có 80 lần máy bay đụng phải tro núi lửa trong vòng 20 năm qua, khiến hai chiếc Boeing 747 suýt rơi và làm hư 20 máy bay khác.
Đây là lần thứ hai núi lửa dưới lòng sông băng Eyjafjallajokull, một trong 5 sông băng lớn nhất Iceland, phun trào trong vòng một tháng qua. Sức nóng đã làm tan chảy một khối băng khổng lồ, gây ra lụt lội và buộc 800 người phải sơ tán, cảnh sát Iceland cho biết hôm qua. Các chuyên gia cho hay núi lửa này có thể duy trì hoạt động trong vòng một năm nhưng sẽ phún xuất ít tro bụi hơn.
Trọng Kha

Cực quang của núi lửa
Vietnam Airlines hủy nhiều chuyến đi châu Âu
Do ảnh hưởng của khói và bụi núi lửa từ Iceland, hôm qua 16.4, Vietnam Airlines (VNA) đã phải hủy 4 chuyến bay VN532 Paris - TP.HCM (khởi hành lúc 13 giờ 25 phút giờ địa phương), VN544 Frankfurt - Hà Nội (khởi hành lúc 14 giờ 40 phút), VN543 TP.HCM - Frankfurt (khởi hành lúc 23 giờ 10 phút) và VN535 Hà Nội - Paris (khởi hành lúc 23 giờ 40 phút). VNA cho biết, để đảm bảo an toàn cho hành khách, nhà chức trách hai sân bay quốc tế Charles de Gaulle (Paris, Pháp) và Frankfurt (Đức) thông báo tạm thời đóng cửa.
Trong ngày hôm nay, VNA sẽ hủy 2 chuyến bay VN542 Frankfurt - TP.HCM (khởi hành lúc 14 giờ 40 phút) và VN534 Paris - Hà Nội ( khởi hành lúc 14 giờ ).
X.Toàn
04/16/10. 11:53:14 pm. 3708 words, 553 views. Categories: Thiên văn và vũ trụ, Tin tức ðó ðây, Thế giới ði về ðâu, Liên kết blogs, Vòng quanh thế giới ,
PHIM TÌM HIỂU VỀ TRÁI ĐẤT: AMAZING EARTH & TECTONICS
03/07/10. 07:22:32 am. 0 words, 668 views. Categories: Khoa học kỹ thuật, Khoa học và ðời sống, Thiên văn và vũ trụ, Phong thủy, Nhạc chọn lọc, Liên kết blogs, Video tài liệu, Video chuyên ðề, Phong cảnh ,
TRẬN ĐỘNG ĐẤT Ở CHÍ LỢI (CHILE) CÓ THỂ LÀM CHO NGÀY ĐỊA CẦU NGẮN ĐI

Bản đồ trận động đất cường độ 8.8 tại Chile. Những người đói khát và giận dữ đã nổi lửa đốt các hàng quán trong thành phố động đất Concecpion hôm Thứ Hai trong khi bà Tổng Thống Michelle Bachelet hối hả đưa thêm 5,000 quân tới vùng thiên tai để ổn định trật tự. (AFP/Graphic)
Trận động đất ở Chí Lợi (Chile) có thể làm cho ngày địa cầu ngắn đi
Chile Earthquake May Have Shortened Days on Earth
Source: NASA, space.com, Time, CNN, AFP
Những bài học cay đắng cho Chile và Haiti đến từ Peru (Harsh Lessons for Chile and Haiti from Peru)
Trận động đất 8.8 độ Richter vừa xẩy ra ở Chí Lợi (Chile) hôm Thứ Bảy 27/2/2010 có thể đã làm thay đổi hoàn toàn vòng quay của quả đất, và làm cho ngày của hành tinh chúng ta ngắn lại, một nhà khoa học NASA hôm Thứ Hai đã cho biết như vậy.
Trận động đất này là trận động đất thứ bảy lớn nhất ghi nhận trong lịch sử, có thể đã làm cho thời gian một ngày của trái đất sẽ ngắn bớt đi 1.26 milliseconds (1.26/1000 giây), theo sự nghiên cứu của khoa học gia Richard Gross tại Phòng Thí Nghiệm Sức Đẩy Phản Lực của NASA (NASA's Jet Propulsion Laboratory) ở Pasadena, California.
Có lẽ đặc biệt nhất là việc trận động đất này đã di chuyển trục của trái đất và làm cho quả dất quay nhanh hơn. Theo mẫu vi tính (mô hình điện toán) mà Gross và cộng sự viên đã xử dụng để xác định hậu quả của trận động đất Chile, họ cũng đã tìm thấy rằng trận động đất có thể đã di chuyển trục tưởng tượng của quả đất khoảng 3 inches (8 cm hay 27/1000 arcseconds).
Trục tưởng tượng của quả đất khác với trục nam-bắc là trục quay của quả đất mà mỗi ngày nó quay xung quanh với tốc độ 1,000 mph (1,604 kph).
Trục tưởng tượng của quả đất là trục mà xung quanh nó khối lượng của quả đất được cân bằng. Nó cách thẳng góc với trục bắc -nam của quả đất 33 feet (10 meters).
Những trận động đất mạnh trước đây cũng đã làm thay đổi ngày của quả đất và trục của nó. Trận động đất lớn 9.1 độ Richter ở Sumatra năm 2004 đã gây nên sóng thần chết người và làm cho ngày địa cầu ngắn đi bớt 6.8 microseconds (6.8/1,000,000 giây) và làm trục của nó lệch đi khoảng 2.76 inches (7 cm, hay 2.32/1000 arcseconds).
Một ngày địa cầu dài vào khoảng 24 giờ. Sau nhiều năm, độ dài của một ngày dần dần thay đổi khoảng 1 milisecond (1/1000 giây). Nó tăng thêm vào mùa Đông, khi quả đất quay chậm hơn, và giảm đi vào mùa Hạ khi quả đất quay nhanh hơn.

Xe bị chôn vùi trong một đống hỗn tạp do sóng thần gây nên khi nó ập vào thành phố San Antonio của Chile hôm 28/2/2010. Bà Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ, Hillary Clinton mang đến nhiều điện thoại vệ tinh và đề nghị giúp đỡ Chile khi đến thăm Chile ngày Thứ Ba. (AFP/Felipe Gamboa)
Trận động đất ở Chile nhỏ hơn trận động đất ở Sumatra, nhưng ảnh hưởng của nó trên địa cầu là rộng lớn hơn do nơi vị trí của nó. Tâm của trận động đất nằm ở những vĩ độ giữa thay vì gần đường xích đạo như trận động đất ở Sumatra.
Các nhà khoa học NASA cho biết là đường nứt gây nên trận động đất ở Chile cũng cắt ngang quả đất ở góc độ dốc hơn đường nứt của trận động đất Sumatra. Vì vậy nó làm cho khối lượng của quả đất di chuyển theo chiều đứng nhiều hơn và do đó dễ làm lệch trục của quả đất hơn.
Gross cho biết là việc phát hiện của ông căn cứ vào các dữ liệu có sẵn của trận động đất Chile. Khi mà ông nhận thêm được nhiều chi tiết và dữ liệu hơn về trận động đất thì dự đoán của ông còn có thể thay đổi nữa.
Trận động đất tại Chile lần này đã giết chết hơn 700 người và đã tạo nên sự tàn phá trên khắp quốc gia Nam Mỹ này. Theo đài quan sát thiên văn phía Nam do Âu châu quản trị thì các viễn vọng kính chính ở trong sa mạc Atacama của Chile không bị hư hại. Một dụng cụ đo đạc muối qua vệ tinh của NASA, trên đường chở đến để ráp vào vệ tinh của Argentine cũng không bị hư hại.
Dụng cụ Aquarius (Bảo Bình) đặt tại thành phố Bariloche, Argentina, nơi nó được ráp vào vệ tinh SAC-D (Satelite de Aplicaciones Cientificas ). Cơ sở vệ tinh mở rộng này cách trung tâm địa chấn ở Chile khoảng 365 dặm (588 km). Dụng cụ Aquarius được chế tạo để cung cấp bản đồ về độ tập trung của muối biển trên toàn thế giới hàng tháng, để theo dõi chu kỳ di chuyển của các dòng nước đại dương và vai trò của nó trong việc thay đổi khí hậu địa cầu.
Ngoài ra, qua trận động đất ở Chile, các nhà khoa học cũng tiên đoán rằng một đường nứt dưới biển dọc theo vùng Thái Bình Dương Tây Bắc Hoa Kỳ (Pacific Northwest) có thể gây nên động đất thảm khốc mang lại những tổn thất nặng nề trong suốt vùng kéo dài từ British Columbia xuống đến miền bắc California, và không ai biết được nó sẽ xẩy ra khi nào. Đường nứt đã ngủ yên hơn 300 năm qua, nhưng khi nó tỉnh dậy, có thể là ngày mai hay trong vài chục năm nữa, hậu quả có thể sẽ tai hại vô cùng!
Lê Tự Do tổng hợp
03/02/10. 05:02:30 pm. 1363 words, 577 views. Categories: Trong ðời sống hàng ngày, Khoa học và ðời sống, Thiên văn và vũ trụ, Phong thủy, Tin tức ðó ðây, Thế giới ði về ðâu, Liên kết blogs, Vòng quanh thế giới ,
XEM PHIM "HOME" (QUÊ NHÀ) - 101 ĐIỀU THÚ VỊ VỀ TRÁI ĐẤT

Ảnh earthshope.org
Chúng ta đang sống trong thời điểm đặc biệt khác thường. Các nhà khoa học cho biết rằng chúng ta chỉ có 10 năm ngắn ngủi để thay đổi cách sống hiện tại, hầu ngăn ngừa sự cạn kiệt các nguồn tài nguyên thiên nhiên và các thảm họa do việc biến đổi khí hậu của quả đất gây nên. Sự đe dọa nầy là trầm trọng đối với chúng ta và con cháu của chúng ta. Tất cả mọi người nên dự phần vào nỗ lực từ bỏ cách sống hủy hoại môi trường và làm đảo lộn hệ sinh thái địa cầu, và phim HOME đã được hình thành nhằm gởi tín hiệu kêu gọi cấp bách đến mỗi người trong chúng ta.
HOME (English with subtitles) - 1:33:18

Click vào các link dưới đây để xem phim HOME bằng các ngôn ngữ khác (Click to watch HOME in other languages):
HOME (FR) - 1:33:39 - (French version - Version française)
HOME (ES) - 1:33:18 - (Spanish version - Versión en español)
Дом ( Russian version - Русская версия ) - 1:29:33
HOME (DE) - 1:33:18 - Deutsch version (Deutsch mit untertiteln)
HOME - النسخة العربية (Arabic version - 1:29:34) - بيتنا

Mặt trời mọc, mặt trời lặn. Ảnh graffititest
101 ĐIỀU THÚ VỊ VỀ TRÁI ĐẤT
Source: vnexpress
Chúng ta đang sống trên một quả cầu đầy những điều kỳ quặc và độc đáo. Thực chất nó không phải hình cầu mà là một hành tinh hoang dại, lổn nhổn những ngọn núi lửa lụi tàn, rung chuyển bởi các trận động đất kinh hoàng, ngập chìm trong những cơn đại hồng thủy. Nhưng đâu mới là điều tồi tệ nhất?
Một số thung lũng của trái đất chìm sâu dưới biển. Nhiều ngọn núi lại vươn chồi lên trên lớp không khí mỏng. Bạn có thể nêu tên điểm thấp nhất trên trái đất? Đỉnh cao nhất? Bạn có biết đường vào trung tâm trái đất là bao xa và có gì ở đó? Nơi nóng nhất, lạnh nhất, khô nhất, lộng gió nhất là ở đâu?
1. Nơi nào nóng nhất trên trái đất?
Nếu bạn đoán là Thung lũng chết ở California, Mỹ, thì bạn hoàn toàn sai. El Azizia ở Libya đã đạt được nhiệt độ kỷ lục 57,8 độ C vào 13/9/1922. Thung lũng chết chỉ đạt 56,6 độ C vào 10/7/1913.
2. Nơi lạnh nhất trên thế giới?
Ở rất xa, nhiệt độ thấp nhất từng đo được trên trái đất là -89 độ C ở Vostok, Nam Cực, vào ngày 21/7/1983.
3. Cái gì tạo nên sấm sét?
Nếu bạn đoán rằng "tia chớp" thì cũng xin bái phục. Nhưng có một câu trả lời sáng tỏ hơn. Không khí xung quanh tia chớp bị hâm nóng lên gấp 5 lần nhiệt độ của mặt trời. Sự hâm nóng đột ngột này khiến không khí nở ra nhanh hơn tốc độ của âm thanh, làm cho không khí xung quanh bị nén lại và tạo nên shock wave, chúng ta nghe thấy như tiếng sấm.
4. Đá có thể nổi trên nước?
Trong những đợt phun trào núi lửa, lớp khí bị bắn ra mạnh mẽ từ dung nham tạo nên một loại đá sủi bọt gọi là đá bọt, chứa đầy các bong bóng khí. Một số hòn đá này có thể nổi trên mặt nước.
5. Đá có thể to lên không?
Có, nhưng theo dõi quá trình này thì còn chán hơn là xem sơn khô. Những hòn đá này (iron-manganese crusts) lớn lên trên các ngọn núi ở dưới biển. Chúng kết tủa chậm rãi vật chất từ nước biển, to lên khoảng 1 mm trong 1 triệu năm. Móng tay của bạn cũng mọc lên từng đó trong 2 tuần.
6. Bao nhiêu lượng bụi từ không trung rơi xuống trái đất mỗi năm?
Con số này vô định, nhưng USGS cho rằng có ít nhất 1.000 triệu gram, tức là khoảng 1.000 tấn vật chất rơi vào bầu khí quyển mỗi năm và hạ cánh xuống bề mặt trái đất.
7. Bụi có thể bay bao xa trong gió?
Một nghiên cứu vào năm 1999 cho biết bụi từ châu Phi đã tìm đường tới Florida và khiến nhiều nơi ở bang này vượt giới hạn chất lượng không khí cho phép do Uỷ ban bảo vệ môi trường Mỹ quy định. Số bụi đó được những cơn gió lớn ở Bắc Phi đón đường và đưa lên cao 6.100 m, nơi đó bụi lại gặp gió mậu dịch và được đưa qua biển. Bụi từ Trung Quốc cũng đã vượt đại dương tìm sang Bắc Mỹ.
8. Thác nước cao nhất thế giới ở đâu?
Thác Thiên thần (Angel Falls) ở Venezuela, chảy từ độ cao 979 m.
9. Hai thành phố lớn nào của Mỹ sẽ bị nhập vào nhau?
Khe nứt San Andreas chạy theo hướng bắc nam đang phân tách với tốc độ 5 cm/năm, khiến cho Los Angeles tiến gần về San Francisco. Ước đoán Los Angeles sẽ trở thành khu vực ngoại ô của thành phố bên Vịnh trong 15 triệu năm nữa.
10. Trái đất có phải hình cầu?
Do hành tinh của chúng ta xoay tròn và linh hoạt hơn bạn có thể tưởng tượng, nó phình ra ở phần giữa, tạo nên hình giống như quả bí ngô. Chỗ phình ra này đang giảm dần qua hàng thế kỷ, nhưng nay bỗng nhiên nó lại phát triển. Chính sự băng tan ngày càng nhiều trên trái đất chính là nguyên nhân khiến vành xích đạo nở ra.
11.Trọng lực trên sao Hỏa bằng 38% trọng lực trái đất, tính ở mực nước biển. Vì thế, một người nặng 100 kg trên trái đất sẽ nặng 38 kg trên sao Hoả. Tuy vậy, theo những kế hoạch hiện thời của NASA thì phải mất hàng thập kỷ nữa con số này mới được kiểm chứng.
12. Một năm trên sao Hỏa dài bao nhiêu?
Nó đúng bằng một năm, nếu bạn đến từ sao Hỏa. Nhưng đối với người trái đất, nó gần như dài gấp đôi. Hành tinh đỏ mất 687 ngày để quay quanh mặt trời, so với 365 ngày của trái đất.
13. Một ngày trung bình trên sao Hỏa dài bao nhiêu?
Người sao Hỏa có thể ngủ (hoặc làm việc) nhiều hơn nửa tiếng mỗi ngày so với bạn.. Một ngày trên sao Hỏa dài 24 giờ 37 phút, so với 23 giờ 56 phút trên trái đất. Một ngày trên bất cứ hành tinh nào thuộc hệ mặt trời được tính bằng thời gian nó tự xoay tròn đúng một vòng trên trục, tức là làm cho mặt trời nhô lên vào buổi sáng và lặn xuống vào buổi tối.
14. Núi lửa nào lớn nhất?
Núi Mauna Loa ở Hawaii chiếm danh hiệu này trên trái đất. Nó cao 15,2 km tính từ chân núi nằm ở dưới đáy biển. Nhưng ngọn núi Olympus Mons trên sao Hoả còn vĩ đại hơn - nó xuyên thủng bầu trời hành tinh đỏ với độ cao 26 km. Nền móng của ngọn núi này có thể bao phủ hầu như toàn bộ bang Arizona, Mỹ.
15. Trận động đất gây thiệt mạng nhiều nhất từ trước tới nay?
Kỷ lục về trận động đất thần chết xảy ra vào năm 1557 ở Trung Quốc. Nó giáng xuống khu vực nơi người dân chủ yếu sống trong những hang động bằng đá. Dãy đá sụp đổ, giết chết khoảng 830.000 người. Một trận địa chấn kinh hoàng khác cũng đổ xuống Đường Sơn, Trung Quốc vào năm 1976. Hơn 250.000 người thiệt mạng.
16. Trận động đất mạnh nhất trong giai đoạn gần đây?
Trận động đất xảy ở ngoài biển Chile vào năm 1960 có cường độ 9,6 richter và gây ra vết nứt dài 1.600 km. Một trận động đất như vậy xảy ra tại một thành phố lớn có thể làm tan tành những công trình có kỹ thuật xây dựng hiện đại nhất.
17. Trận động đất nào kinh hoàng hơn: Kobe (Nhật Bản) hay Northridge, California ( Mỹ )?
Trận động đất ở Northridge vào năm 1994 mạnh 6,7 độ richter và làm 60 người chết, 6.000 người bị thương, thiệt hại hơn 40 tỷ USD.
Trận động đất ở Kobe vào năm 1995 có cường độ 6,7 richter và giết chết 5.530 người. Khoảng 37.000 người bị thương và nền kinh tế thất thoát 100 tỷ USD.
18. Khoảng cách tới trung tâm trái đất là bao xa?
Khoảng cách từ bề mặt trái đất tới trung tâm là gần 5.955 km. Hầu hết thành phần trái đất là chất lỏng. Chỗ vỏ rắn nhất của hành tinh chỉ dày khoảng 66 km - mỏng hơn vỏ của một quả táo, tính theo tỷ lệ tương đương.
19. Ngọn núi cao nhất thế giới?
Núi Everest ở Nepal cao gần 9 km trên mực nước biển.
20. Mặt trăng đã bao giờ gần hơn thế này chưa?
Nó đã từng gần hơn rất nhiều. Một tỷ năm trước đây, mặt trăng nằm trong một quỹ đạo nhỏ hơn, chỉ mất khoảng 20 ngày để quay quanh chúng ta. Một ngày trên trái đất hồi đó dài 18 tiếng. Hiện mặt trăng vẫn tiến ra xa, khoảng 4 cm/năm. Trong khi đó vòng quay của trái đất lại chậm lại, khiến cho ngày kéo dài ra. Trong tương lai xa, một ngày trên trái đất sẽ dài 960 tiếng!
21. Điểm cạn thấp nhất trên trái đất?
Bờ biển Chết ở Trung Đông thấp 400 m dưới mặt biển. Vị trí thứ 2 là Bad Water ở Thung lũng Chết, California, ở vị trí 86 m dưới mặt biển.
22. California đang chìm dần?
Thực tế là một số phần của bang này đang bị như vậy. Sự xê dịch lên xuống của một số hồ nước tự nhiên ở dưới mặt đất đang khiến cho California lún xuống 11cm/năm. Các hệ thống nước và cống ngầm có thể bị đe doạ.
23. Con sông dài nhất?
Sông Nile ở châu Phi dài 6.695 km.
24. Bang chịu nhiều động đất nhất ở Mỹ?
Alaska thường xuyên phải chịu một trận động đất mạnh 7 độ richter mỗi năm, và một cơn động đất mạnh hơn 8 độ richter trung bình sau 14 năm. Florida và North Dakota chịu ít động đất nhất ở Mỹ.
25. Nơi khô hạn nhất trên thế giới?
Vùng Arica ở Chile chỉ có 0,76 mm lượng mưa mỗi năm. Với lượng đó cần mất một thế kỷ để hứng đủ một tách cà phê.
26. Cái gì gây ra sụt lở đất?
Lượng mưa dồn dập trong một giai đoạn ngắn có thể gây ra các dòng chảy bùn và rác thải với tốc độ cao. Lượng mưa dầm dề kéo dài trong một thời gian dài lại tạo ra những vụ lở đất lớn từ từ. Mỗi năm, nước Mỹ thiệt hại 2 tỷ USD do sụt lở đất. Trong một trận bão kỷ lục ở San Francisco vào tháng 1/1982, khoảng 18.000 dòng chảy rác thải hình thành trong một đêm. Thiệt hại tài sản lên tới 66 triệu USD cùng 25 người chết.
27. Bùn chảy với tốc độ bao nhiêu?
Những dòng chảy như thác bùn có thể di chuyển với tốc độ 160 km/giờ.
28. Vật chất trong lòng trái đất cũng chảy?
Bạn đoán đúng rồi đấy. Năm 1999, các nhà khoa học tìm thấy vật liệu tan chảy trong lõi trái đất chảy theo các dòng xoáy mà sức mạnh của nó tương tự như bão lốc.
29. Nơi ẩm ướt nhất trên trái đất?
Lloro, Colombia có lượng mưa trung bình hàng năm là hơn 13 m, gấp 10 lần những thành phố ẩm nhất ở châu Âu hoặc Mỹ.
30. Trái đất có chuyển qua các thời kỳ khác nhau như mặt trăng?
Từ sao Hoả, có thể nhìn thấy trái đất chuyển qua các giai đoạn khác nhau (cũng như chúng ta nhìn thấy sao Kim thay đổi). Trái đất nằm trong quỹ đạo của sao Hoả và khi 2 hành tinh cùng di chuyển qua mặt trời, ánh sáng mặt trời chiếu xuống hành tinh của chúng ta theo một góc khác.
31. Hẻm núi lớn nhất sao Hỏa?
Grand Canyon được coi là hệ thống hẻm núi lớn nhất thế giới, dài 446 km.
Nhưng hẻm núi Valles Marineris trên sao Hoả còn dài tới 4.800 km. Nếu đặt trên bản đồ nước Mỹ, nó sẽ kéo dài từ New York tới Los Angeles. Vết sẹo khổng lồ trên bề mặt hành tinh đỏ này sâu tới 8 km.
32. Hẻm núi sâu nhất ở Mỹ?
Hẻm núi Hells dọc theo biên giới Oregon - Idaho sâu hơn 2,4 km. Trong khi đó, Grand Canyon sâu không quá 2 km.
33. Trái đất có phải là hành tinh đá lớn nhất trong hệ mặt trời?
Hoàn toàn đúng như vậy. Đường kính trái đất tại đường xích đạo là 12.756 km. Sao Kim là 12.104 km. Sao Hoả và sao Thuỷ nhỏ hơn rất nhiều. Sao Diêm Vương cũng là hành tinh đá nhưng quá nhỏ.
34. Có bao nhiêu núi lửa từng hoạt động trên trái đất?
Có khoảng 540 núi lửa trên mặt đất từng phun trào. Không ai biết rõ có bao nhiêu núi lửa ở dưới biển đã hoạt động từ trước tới nay.
35. Không khí bao gồm chủ yếu là ôxy?
Bầu khí quyển của trái đất chiếm 80% là nitơ. Phần còn lại chủ yếu là ôxy, với một lượng rất nhỏ các tạp chất khác.
36. Thác nước cao nhất ở Mỹ?
Thác Yosemite ở California cao 739 m.
37. Bao nhiêu phần trăm lượng nước trên thế giới nằm ở đại dương?
Khoảng 97%. Đại dương chiếm 2/3 bề mặt trái đất, điều đó có nghĩa là nếu có một thiên thạch va vào trái đất thì nó sẽ bắn tung toé.
38. Vùng đất nào chứa lượng nước ngọt lớn nhất trên thế giới?
Gần 70% lượng nước ngọt trên trái đất nằm trong các tảng băng ở Nam cực và Greenland. Số còn lại nằm trong bầu khí quyển, sông suối, mạch nước ngầm và chiếm chỉ khoảng 1%.
39. Đại dương lớn nhất trên trái đất?
Thái Bình Dương bao phủ một diện tích rộng 165 triệu km2, lớn hơn gấp 2 lần Đại Tây Dương. Nó có độ sâu trung bình là 3,9 km.
40. Tại sao trái đất lại hầu như không có miệng hố, trong khi mặt trăng lại lỗ chỗ?
Trái đất hoạt động tích cực hơn về mặt địa lý và thời tiết. Một số miệng hố vài triệu tuổi đã được bao phủ bởi thực vật, biến đổi qua động đất và lở đất, cùng với những hiện tượng mưa gió. Trong khi đó mặt trăng khá yên tĩnh về mặt địa lý và hầu như không có thời tiết, nên các miệng hố trên đó vẫn nguyên sơ qua hàng tỷ.
41. Vùng đất liền thấp nhất trên trái đất?
Bờ biển Chết, nằm giữa Israel và Jordan, nằm ở độ sâu 394 m dưới mực nước biển.
42. Hồ lớn nhất thế giới?
về kích cỡ và dung lượng là Caspian Sea, nằm giữa đông nam châu Âu và tây Á.
43. Nơi có nhiều động đất và phun trào núi lửa nhất trên trái đất?
Hầu hết xảy ra dọc theo ranh giới của hàng chục mảng thạch quyển khổng lồ trôi nổi trên bề mặt trái đất. Một trong những vành đĩa nơi động đất và phun trào núi lửa xảy ra nhiều nhất là quanh Thái Bình Dương, thường được gọi là Vành đai lửa Thái Bình Dương. Nó gây ra các vụ chấn động và nung nóng trải dài từ Nhật Bản tới Alaska và Nam Mỹ.
44. Bên trong trái đất nóng đến mức nào?
Nhiệt độ của trái đất tăng 20 độ C cứ sau mỗi km tiến sâu vào trong. Gần trung tâm, nhiệt độ lên tới ít nhất 3.870 độ C.
45. Ba quốc gia có số núi lửa hoạt động lớn nhất trong lịch sử?
Indonesia, Nhật Bản và Mỹ, theo thứ tự giảm dần về mức độ hoạt động.
46. Có bao nhiêu người trên thế giới đối mặt với thảm họa từ núi lửa?
Vào năm 2000, các nhà khoa học đã ước tính núi lửa sẽ gây ra thảm họa rõ rệt cho ít nhất 500 triệu người, tương đương với dân số toàn thế giới vào đầu thế kỷ 17.
47. Nguồn nào chứa lượng nước ngọt lớn nhất toàn cầu: hồ, suối hoặc nước ngầm?
Nước ngầm chứa tới 30 lần lượng nước so với tất cả các hồ nước ngọt, và gấp 3.000 lần lượng nước ở sông, suối trên toàn cầu. Nước ngầm được chứa trong các tầng ngậm nước tự nhiên ở dưới mặt đất.
48. Vụ động đất nào lớn hơn, năm 1906 ở San Francisco hay 1964 ở Anchorage, Alaska?
Trận động đất ở Anchorage mạnh 9,2 độ richter, trong khi cơn địa chấn ở San Francisco có cường độ 7,8 richter.
49. Vụ động đất nào kinh hoàng hơn về số người thiệt mạng và tài sản: động đất năm 1906 ở San Francisco hay 1964 ở Anchorage?
Trận động đất ở San Francisco đứng đầu. Nó gây ra 700 cái chết so với 114 của trận động đất ở Anchorage. Thiệt hại về tài sản ở San Francisco cũng lớn hơn, do hoả hoạn đã phá huỷ hầu hết các công trình bằng gỗ thời đó.
50. Có phải nhân trái đất là rắn?
Phần bên trong nhân trái đất được coi là rắn. Nhưng phần bên ngoài của nhân lại tan chảy. Các nhà khoa học vẫn chưa tìm ra được hợp chất chính xác của nó.
51. Có phải toàn bộ trái đất xoay tròn theo một tốc độ?
Phần lõi rắn bên trong - lượng sắt khổng lồ tương đương với kích cỡ của mặt trăng - xoay nhanh hơn phần bên ngoài của lõi sắt là chất lỏng.
52. Có bao nhiêu người chết vì núi lửa trong 500 năm qua?
Ít nhất là 300.000 người. Từ năm 1980 đến 1990, núi lửa đã làm thiệt mạng ít nhất 26.000 người.
53. Bao nhiêu bề mặt trái đất gồm đá núi lửa?
Các nhà khoa học ước tính hơn 3/4 bề mặt trái đất là đá núi lửa - đá phun trào từ núi lửa hay đá tan chảy dưới bề mặt trái đất.
54. Động đất có thể gây ra sóng thần?
Đúng, nếu trận động đất bắt nguồn từ dưới đáy biển. Gần tâm chấn, đáy biển dâng lên hạ xuống, đẩy nước lên xuống. Nhịp điệu này tạo ra làn sóng toả ra mọi hướng. Một cơn sóng thần có thể rất to nhưng khá thấp ở dưới nước sâu. Khi gần đến bờ nó vọt lên và có thể đạt tới chiều cao của các toà nhà cao tầng. Thiên thạch cũng có thể gây ra sóng thần.
55. Có phải sóng thần đều là những đợt sóng cao khi nó đổ vào bờ biển?
Không, ngược lại với hình ảnh nghệ thuật về sóng thần, hầu hết không tạo thành các làn sóng khổng lồ mà chúng giống như các đợt thuỷ triều nhanh và lớn.
56. Bao nhiêu phần đất liền trên trái đất là sa mạc?
Khoảng 1/3.
57. Nơi sâu nhất trong đại dương?
Độ sâu lớn nhất là 11 km ở Rãnh Mariana, thuộc Thái Bình Dương, gần Nhật Bản.
58. Tốc độ gió cao nhất thu được từ trước đến nay?
Trước đây người ta vẫn cho rằng gió thổi nhanh nhất là 372 km/giờ ở Mounth Washington, New Hampshire vào ngày 12/4/1934. Nhưng vào tháng 5/1999 ở Oklahoma, các nhà nghiên cứu thu được vận tốc gió là 513 km/giờ. Để so sánh, gió trên sao Hải vương có tốc độ 1.448 km/giờ.
59. Có bao nhiêu lượng nước ngọt được trữ trên trái đất?
Hơn 2 triệu dặm khối nước ngọt lưu trữ trên hành tinh, nửa trong số đó nằm trong khoảng 800 m trên bề mặt trái đất.
60. Trái đất bao nhiêu tuổi?
Hành tinh của chúng ta hơn 4,5 tỷ tuổi, trẻ hơn mặt trời một ít. Bằng chứng mới đây (*)cho thấy trái đất thực ra hình thành sớm hơn rất nhiều, khoảng 10 triệu năm sau mặt trời.

Mặt trời mọc. Ảnh sercc.com
(*)Trái đất già hơn chúng ta tưởng
Hệ mặt trời.
Các hành tinh thuộc phần trong thái dương hệ - gồm sao Thủy, sao Kim, trái đất, sao Hỏa - đã bắt đầu hình thành trong khoảng 10.000 năm, sau khi những cuộc bùng phát năng lượng của mặt trời khởi động vào 4,5 tỷ năm trước. Và trái đất chính thức trở thành một thiên thể khoảng 10 triệu năm sau sự ra đời của mặt trời, sớm hơn rất nhiều so với suy nghĩ trước đây.
Tác giả nghiên cứu Stein B. Jacobsen cho biết vào giai đoạn thôi nôi, mặt trời được bao phủ bởi các đám khí và gas. Đám vật chất này từ từ kết khối thành những mảng lớn dần lên. Cuối cùng, chúng hình thành nên 4 hành tinh thuộc phần trong của hệ mặt trời.
Trong vòng 10 triệu năm, trái đất đã đạt được 64% kích cỡ hiện tại của nó và là thiên thể thống trị trong vòng 150 triệu km tính từ mặt trời.
Sự kiện lớn cuối cùng trong quá trình hình thành của trái đất là sự va chạm với một thiên thể có kích thước của sao Hoả, xảy ra khoảng 30 triệu năm sau khi mặt trời ra đời. Vụ va đập dữ dội này đã bồi thêm hàng triệu tấn vật chất vào trái đất. Một số vật chất rơi vào quỹ đạo của trái đất và hình thành nên mặt trăng.
Một cuộc phân tích trước đây trên chất đồng vị của vỏ trái đất cho thấy hành tinh này đã ra đời 50 triệu năm trước, sau khi mặt trời hình thành. Nhưng Jacbosen cho biết cuộc phân tích dữ liệu (**) cũng ủng hộ giả thuyết rằng trái đất hình thành sớm hơn rất nhiều.
(**)Trái đất hình thành nhanh gấp đôi chúng ta tưởng
Hệ mặt trời hình thành sau một vụ nổ siêu tân tinh lớn.
Những tính toán mới nhất về tuổi của hệ mặt trời cho biết, trái đất được hình thành trong vòng 20-30 triệu năm sau khi hệ mặt trời ra đời. Con số này là rất khiêm tốn nếu so với các kết luận trước kia, cho rằng trái đất phải mất 50 triệu năm để có được nhân của mình.
Theo các nhà khoa học, sự thành tạo của hệ mặt trời về cơ bản diễn ra như sau: Khoảng 4,6 tỷ năm trước, một siêu tân tinh khổng lồ bùng nổ, kéo theo sự ra đời của mặt trời. Tiếp đó, một cơn sóng chấn khổng lồ đã nén ép vật chất còn lại thành những khối bụi nhỏ hơn. Cuối cùng, chúng liên kết với nhau để tạo nên thiên thạch, sao chổi, mặt trăng và các hành tinh khác trong hệ mặt trời như ngày nay. Tuy nhiên, không dễ gì để tính được thời điểm diễn ra vụ nổ và tốc độ của nó.
Những bằng chứng địa chất trước kia cho rằng nhân trái đất ra đời khoảng 50 triệu năm sau vụ nổ. Bằng chứng địa chất mà các nhà nghiên cứu xử dụng là hai đồng vị hafini 128 và vonfram 128. Cả hai nguyên tố này rất phong phú tại thời điểm hệ mặt trời sinh ra, và dấu vết của chúng vẫn còn tồn tại đến ngày nay. Hafini 128 có chu kỳ bán rã 9 triệu năm. Sau khi phân rã, nó chuyển thành vonfram 128. Do tính ưa kim loại, nên tất cả các vonfram 128 được sinh ra đều co cụm về nhân của các hành tinh (như trái đất và sao Hỏa). Vì vậy, các nhà nghiên cứu nhận định, bất cứ nguyên tử vonfram 128 nào được tìm thấy trong lớp manti của trái đất và sao Hỏa ngày nay đều là sản phẩm trực tiếp của hafini 128. Nếu biết được thời gian phân rã của các nguyên tố này, chúng ta có thể tìm ra tuổi của lớp đá.
Tuy nhiên, con số 50 triệu năm dường như chưa chính xác. Mới đây, Thorsten Klein từ Đại học Muenster (Đức) và cộng sự đã phân tích lại tỷ lệ hafini 128/vonfram 128 trên một loạt các mẩu đá sao Hỏa và các mẩu thiên thạch khác. Sau đó, họ so sánh với tỷ lệ trong các mẫu ở lớp manti của trái đất. Kết quả của phân tích này đã rút ngắn khoảng thời gian hình thành nhân trái đất xuống còn 20 đến 30 triệu năm.
Kleine kết luận: “Sự tạo thành nhân, và từ đó vật chất phủ thêm bên ngoài để tạo nên các hành tinh rắn, đã kết thúc trong 30 triệu năm đầu tiên của hệ mặt trời. Riêng nhân sao Hỏa có lẽ đã hình thành trong khoảng 13 triệu năm”. Một cách độc lập, nhóm nghiên cứu của Quingzhu tại Đại học Harvard ( Mỹ ) cũng cho ra kết quả gần như trùng khớp.
Các nhà nghiên cứu cho biết, việc loại bỏ được những nghi ngờ về thời điểm và diễn biến sự thành tạo các hành tinh sẽ cho phép họ tập trung sang những vấn đề khác, liên quan tới sự ra đời của trái đất, chẳng hạn sự kiện mặt trăng chia tay với hành tinh chúng ta.
61. Sa mạc lớn nhất thế giới?
Sa mạc Sahara ở bắc Phi rộng gấp 23 lần sa mạc Mojave ở phía nam California, Mỹ.
62. Hành tinh nào có nhiều mặt trăng hơn, trái đất hay sao Hoả?
Sao Hoả có 2 vệ tinh xoay quanh là Phobos và Deimos. Trái đất chỉ có một vệ tinh tự nhiên là mặt trăng. Những hành tinh ở vòng ngoài thường có nhiều mặt trăng, hầu hết mới được tìm thấy gần đây và có thể dẫn tới trường hợp các nhà khoa học cần phải định nghĩa lại thế nào là mặt trăng.
63. Hồ sâu nhất thế giới?
Hồ Baikal ở miền trung nam Siberia có độ sâu 1,7 km. Hồ có niên đại 20 triệu năm và chứa 20% lượng nước ngọt trên trái đất.
64. Nguồn gốc từ "volcano" (núi lửa)?
Nó bắt nguồn từ "Vulcan" - vị thần lửa của La Mã.
65. Có bao nhiêu khoáng chất tồn tại trên trái đất được biết tới?
Có khoảng 4.000 khoáng chất, trong đó chỉ khoảng 200 là có tầm quan trọng lớn. Chừng 50-100 khoáng chất mới được miêu tả mỗi năm.
66. Lượng nước dự trữ trên toàn cầu?
Tổng lượng nước dự trữ trên toàn cầu là 326 triệu dặm khối.
67. Đảo lớn nhất thế giới?
Đảo Greenland bao phủ diện tích 2.176.000 km2. Lục địa được định nghĩa là những khối đất lớn được tạo nên từ đá có mật độ thấp, trôi nổi trên vật liệu tan chảy bên dưới. Greenland khớp với miêu tả này nhưng nó chỉ bằng 1/3 Australia. Một số nhà khoa học gọi Greenland là hòn đảo, một số lại gọi là lục địa.
68. Nơi nào trên trái đất có nhiều núi lửa nhất?
Đặc điểm địa hình nổi bật nhất trên trái đất là dãy núi lửa khổng lồ ở dưới biển - dãy núi dài hơn 48.000 km và cao trung bình 5,5 km trên đáy biển. Nó được gọi là dãy ngăn cách đại dương, nơi các mảnh thạch quyển bị phân tách khi hoạt động núi lửa diễn ra. Có nhiều núi lửa ở khu vực này hơn là trên mặt đất.
69. Vụ phun trào núi lửa nào tiêu diệt nhiều người nhất?
Đợt phun trào của núi Tambora ở Indonesia vào năm 1815 đã giết chết 90.000 người. Hầu hết chết vì đói sau vụ phun trào bởi mùa màng bị phá huỷ, nước bị ô nhiễm và bệnh tật.
70. Mặt trăng và trái đất sinh ra riêng rẽ?
Không hẳn là như vậy. Một giả thuyết cho rằng mặt trăng được hình thành từ một phần của trái đất, không lâu sau khi hành tinh của chúng ta ra đời. Một thiên thể có cỡ sao Hoả đã đâm sầm vào hành tinh của chúng ta và vỡ tan. Những mảnh vụn bay theo quỹ đạo quanh trái đất, phần lớn tích tụ lại tạo nên mặt trăng, trong khi đó trái đất hầu như không suy suyển.
71. Mỗi giây trên toàn cầu có bao nhiêu lần sét đánh?
Trung bình khoảng 100. Tuy vậy đó chỉ là những lần sét đánh xuống mặt đất. Mỗi phút, có hơn một nghìn trận sấm chớp nổ ra khắp trái đất, tạo ra khoảng 6.000 tia chớp. Rất nhiều trong số đó đi từ đám mây này sang đám mây khác.
72. Tất cả các con sông đều sống?
Tất nhiên là không phải theo nghĩa đen. Nhưng cũng như mọi sinh vật sống khác, các con sông đều có quãng đời của nó. Chúng sinh ra, lớn lên và già đi. Chúng có thể chết trong khoảng thời gian địa chất.
73. Các thiên thạch có thể tạo nên hòn đảo?
Hàng thập kỷ nay người ta đã phỏng đoán rằng những vụ va cham thiên thạch từ xa xưa đã tạo nên các điểm nóng nơi xảy ra hoạt động núi lửa, và đẩy các hòn núi lên khỏi mặt biển nơi trước đây nó chưa từng xuất hiện. Chưa có một câu trả lời chắc chắn cho vấn đề này, nhưng một mô hình máy tính mới cho rằng Hawaii đã được hình thành theo cách này.
74. Bang Louisiana đang phình ra hay chìm đi?
Louisiana mất khoảng 78 km2 đất đai mỗi năm do sụt lở đất ven biển, do giông bão và các nguyên nhân khác từ con người, khiến nó đang chìm dần. Phần lớn New Orleans thực sự chìm 3,4 m dưới mực nước biển.
75. Mực nước biển sẽ tăng bao nhiêu nếu băng Nam cực tan?
Băng Nam cực chiếm gần 90% băng toàn thế giới và 70% nước ngọt toàn cầu.. Nếu toàn bộ băng Nam cực tan, mức nước biển sẽ tăng khoảng 67 m, tương đương với toà nhà 20 tầng. Các nhà khoa học biết rằng đang có một dòng tan chảy bên dưới. Tổ chức Liên Hợp Quốc ước tính theo kịch bản tồi tệ nhất thì mực nước biển sẽ tăng lên 1 m vào năm 2100.
76. Băng có phải là khoáng chất?
Đúng, băng là một loại khoáng chất và được miêu tả trong hệ thống khoáng chất của Dana.
77. Khoáng chất nào mềm nhất?
Talc là khoáng chất mềm nhất. Nó thường được dùng để làm bột talcum.
78. Khoáng chất nào cứng nhất?
Loại mà trở nên vô nghĩa về mặt tình cảm sau khi ly hôn nhưng vẫn giữ được giá trị về mặt tiền bạc (kim cương).
79. Có bao nhiêu màu trong pháo hoa?
Các thành phần hoá chất trong trái đất đã tạo nên màu sắc. Stronti tạo ra màu đỏ, đồng tạo ra màu xanh dương, natri tạo ra màu vàng, mạt sắt và bột than tạo ra màu ánh vàng. Tiếng nổ lớn và tia sáng được tạo ra từ bột nhôm.
80. Trái đất có khí hậu tồi tệ nhất trong hệ mặt trời?
Vẫn có nhiều hiện tượng khí hậu hoang tàn hơn ở nơi khác. Sao Hoả có thể hứng chịu những trận cuồng phong lớn gấp 4 lần trên trái đất. Bão bụi trên hành tinh đỏ có thể nhấn chìm toàn bộ quả cầu. Sao Thổ từng có một trận bão gió bao phủ diện tích lớn gấp đôi hành tinh chúng ta và kéo dài ít nhất 3 thế kỷ. Sao Kim là một địa ngục sống. Sao Diêm vương thường xuyên băng giá hơn nơi lạnh lẽo nhất trên trái đất.
81. Nơi đâu có thủy triều cao nhất?
Tại Burntcoat Head thuộc vịnh Fundy ở Nova Scotia (Canada), các đợt thủy triều có thể dâng cao tới 11,7 m. Vịnh Fundy có hình cái phễu do vậy mà thường xuyên tạo nên những đợt nước triều lớn.
82. Nơi duy nhất có sông băng chảy qua đường xích đạo?
Núi Cotopaxi ở Ecuador có sông băng duy nhất vắt qua đường xích đạo.
83. Hồ lớn nhất ở Bắc Mỹ?
Hồ Superior.
84. Cơn bão khủng khiếp nhất từng đổ bộ vào Mỹ?
Cơn bão cấp 4 đổ vào Galveston, Texas, năm 1900 giết chết hơn 6.000 người..
85. Dãy núi dài nhất thế giới?
Dãy Mid-Atlantic nằm dưới biển gần như chia đôi toàn bộ Đại Tây Dương từ bắc tới nam. Iceland là nơi dãy núi ngầm này nhô lên khỏi mặt biển.
86. Bao nhiêu lượng vàng đã được khai thác trên trái đất từ trước tới nay?
Hơn 193.000 tấn. Nếu gắn kết chúng lại với nhau, sẽ tạo ra một tòa nhà 7 tầng hình lập phương
87. Hai quốc gia sản xuất vàng lớn nhất?
Nam Phi sản xuất 5.300 tấn/năm. Mỹ xuất xưởng 3.200 tấn/năm.
88. Loài thực vật ở Bắc Mỹ có tuổi thọ hàng nghìn năm?
Cây bụi creosote mọc tại Mojave, Sonoran và sa mạc Chihuahuan đã sống từ thời khai sinh của chúa Jesus. Một số cây có thể sống tới 10.000 năm.
89. Trung bình bao nhiêu lượng nước được tiêu thụ trên toàn cầu mỗi ngày?
Khoảng 1,5 tỷ mét khối.
90. Sao Thổ là hành tinh duy nhất có vành đai bao quanh?
Sao Thổ là có vành đai rõ nhất. Nhưng sao Mộc và sao Hải vương đều có vành đai mờ nhạt.
91. Động đất thường xảy ra ở độ sâu bao nhiêu?
Hầu hết rung chuyển khoảng 80 km dưới bề mặt trái đất. Những trận nông hơn thì có thiệt hại lớn hơn. Nhưng sức phá huỷ của mỗi cơn rung chấn còn phụ thuộc vào kết cấu đất đá và thiết kế công trình.
92. Lục địa lạnh nhất, khô nhất và cao nhất trên trái đất?
Chính là Nam cực.
93. Những hòn đá cao tuổi nhất thế giới được tìm thấy ở đâu?
Do đáy đại dương thường xuyên bị biến đổi khi các mảnh thạch quyển di chuyển trên bề mặt trái đất, những hòn đá lâu đời nhất được tìm thấy dưới đáy biển là vào khoảng 300 triệu năm trước. Còn đá trên lục địa cổ xưa nhất có 4,5 tỷ tuổi.
94. Bao nhiêu lượng nước ngọt trên thế giới được lưu trữ trong băng?
Khoảng 70%. Để có được lượng nước này cần mưa rơi liên tục 60 năm trên toàn cầu và phải tìm cách đóng băng được tất cả lượng đó.
95. Hồ trên núi lớn nhất ở Bắc Mỹ?
Hồ Tahoe ở biên giới California-Nevada rộng 42.500 ha, chứa 0,1 tỷ m3 nước và sâu 488 m.
96. Có phải lúc nào cũng tồn tại các lục địa?
Không giống như chúng ta thấy bây giờ. Nhiều nhà khoa học cho rằng trái đất từng là một lục địa khổng lồ khô cằn, nước được đưa đến từ các sao chổi và đại dương hình thành. Sau đó tất cả đất đai trên thế giới tập hợp thành một siêu lục địa gọi là Pangaea. Nó bắt đầu phân tách từ 225 triệu năm trước đây, cuối cùng phân thành các mảng lục địa như chúng ta thấy ngày nay.
97. Bao nhiêu tro bụi núi lửa rơi xuống mỗi ngày?
Lấy một ví dụ. Trong đợt phun trào dữ dội kéo dài 9 giờ ở núi St. Helens ngày 18/5/1980, hơn 540 triệu tấn tro đã trút xuống bao phủ một diện tích rộng 56.980 km2. Đó là đợt phun trào núi lửa kinh hoàng nhất từng xảy ra tại Mỹ.
98. Fenspat là gì?
Đó là loại khoáng chất phổ biến nhất trong lớp vỏ cứng của trái đất.
99. Những điểm tận cùng của nước Mỹ?
Điểm xa nhất về phía đông là đảo Amatignak, Alaska. Điểm xa nhất về phía bắc là Point Barrow, Alaska. Điểm xa nhất về phía nam là mũi phía nam của đảo Hawaii. Điểm xa nhất về phía tây là Pochnoi Point ở Semisopochnoi, Alaska.
100. Nếu bạn được sắp xếp trái đất, mặt trăng và sao Hoả giống như búp bê Matryoshka, thì bạn sẽ xếp thế nào?
Sao Hoả sẽ lọt vào trong trái đất, và mặt trăng sẽ nằm gọn trong sao Hoả. Trái đất to gấp đôi sao Hoả và sao Hoả cũng gần như gấp đôi mặt trăng.
101. Trái đất sẽ luôn ở đó?
Các nhà thiên văn học đã biết rằng trong vài tỷ năm nữa, mặt trời sẽ phồng to đến nỗi "nuối chửng" trái đất. Nếu chúng ta vẫn còn ở đó thì chắc sẽ bị thiêu trụi và bốc hơi. Nếu có cơ hội thì chúng ta có thể "đẩy" trái đất sang một quỹ đạo khác xa hơn và yên bình hơn.
Minh Thi
SAVE OUR PLANET EARTH - HÃY CỨU HÀNH TINH QUẢ ĐẤT CỦA CHÚNG TA
NASA: ICE ON NORTH POLE WILL ALL MELT IN 2012!
(Băng ở Bắc cực sẽ tan hết vào năm 2012)
01/20/10. 01:20:05 pm. 9239 words, 1014 views. Categories: Góp nhặt, Khoa học và ðời sống, Thiên văn và vũ trụ, Nối vòng tay lớn, Uncategorized, Thế giới ði về ðâu, Liên kết blogs, Video tài liệu, Video chuyên ðề ,
PHIM TÀI LIỆU ÐẶC BIỆT - SPECIAL DOCUMENTARIES
01/15/10. 06:42:27 am. 59 words, 852 views. Categories: Trong ðời sống hàng ngày, Góp nhặt, Không ðề, Khoa học và ðời sống, Thiên văn và vũ trụ, Khảo cổ và nhân chủng, Văn chương triết lý, Uncategorized, Thế giới ði về ðâu, Hậu trường, Những chuyện khó tin nhưng có thật, Liên kết blogs, Khoa học huyền bí, Video tài liệu, Video chuyên ðề, Học thuyết, Viễn tưởng hay giả tưởng, Tôn giáo và tín ngưỡng ,