DIỄN ÐÀN TỔNG QUÁT

Nhân viên cấp cứu đưa một nạn nhân ra khỏi đống gạch vụn của một tòa nhà ở Concepcion, cách thủ đô Santiago của Chile khoảng 500 km về phía Nam. (Hình: Francesco Degasperi/AFP/Getty Images)

ĐỘNG ĐẤT 8.8 ĐỘ RICHTER TẠI CHÍ LỢI (CHILE) LÀM SÓNG THẦN ẬP VÀO ORANGE COUNTY
Source: Viet Herald

ORANGE COUNTY, California (TH): Một trận động đất 8.8 độ Richter tại Chile sáng sớm Thứ Bảy vừa qua đã tạo ra một đợt sóng thần tại vùng biển Thái Bình Dương và ập vào bờ biển Orange County 13 giờ sau đó.

Đợt sóng thần ập vào bờ biển cao tới 3 feet, làm hầu hết các bãi biển tại Orange County phải tạm đóng cửa.

Trong khi đó, khu trục hạm USS Dewey phải rời căn cứ hải quân Seal Beach Naval Weapons Station để tránh bị hư hỏng vì sóng thần có thể vào đến vịnh Anaheim Bay, ông Gregg Smith, phát ngôn viên của căn cứ này cho biết, theo nhật báo The Orange County Register.

“Khu trục hạm sẽ ra khỏi căn cứ khoảng vài giờ để tránh sóng thần,” ông Smith nói. “Chúng tôi muốn tránh bất cứ thiệt hại nào có thể gây ra đối với khu trục hạm.”

Khu trục hạm này vừa đến căn cứ hôm Thứ Sáu để lấy vũ khí và chuẩn bị cho lễ hạ thủy vào ngày 6 tháng 3 tới đây.

Đây là cơn sóng thần lớn nhất do động đất tạo ra và ập vào Orange County kể từ lần động đất tại Alaska hồi năm 1962. Lúc đó, trận động đất 9.2 độ Richter tạo ra sóng thần cao từ 2 đến 3 feet.

Cư dân Newport Beach đã được báo phải tránh xa bờ biển. Phần lớn cảng Dana Point Harbor bị đóng. Tiệm bán mồi cá tại cảng Dana Point Harbor bị bể một nửa.

Một số dân chơi lướt sóng bị phạt vì không tuân thủ lệnh tránh xa bờ biển.

Trong khi đó, sóng thần cũng ập vào quần đảo Hawaii và các hòn đảo ở phía Nam Thái Bình Dương.

Đợt sóng cao nhất trên vịnh Hilo có chiều cao 1.7 mét, còn sóng trên đảo Maui cao chừng 2 mét. Người dân trên đảo Hiva Oa trong quần đảo Marquesas thuộc Pháp cũng chứng kiến những con sóng cao tới 4 mét.

Bốn khu trục hạm Mỹ cũng được lệnh rời khỏi cảng Pearl Harbor, Hawaii, để tránh sóng thần.

Trận động đất tại Chile kéo dài khoảng 90 giây, nhưng sức mạnh dữ dội tới mức nhiều người tưởng như không bao giờ dừng lại. Có 214 người thiệt mạng trong cơn địa chấn và các dư chấn sau đó. Hơn 1.5 triệu căn nhà bị phá hủy.

Đường dây điện bị cắt đứt khiến toàn bộ Chile rơi vào bóng tối. Người dân la lên hoảng hốt, nhưng sau đó họ vội vàng tìm nơi trú ẩn, trong khi chờ đợi các cơn dư chấn tiếp theo.

Các tòa nhà ở khu Carlos Valdovinos tại thủ đô Santiago từng bị ảnh hưởng nặng trong vụ động đất năm 1985 và nhiều người cho rằng không thể qua nổi một trận động đất lớn nữa.

Nhiều cư dân Santiago phải đốt lửa sưởi ấm bên ngoài các tòa nhà bị phá hủy. Nhiều người đã khóc lóc khi thấy nhà thờ Divina Providencia bị sập.

Tại đảo Robinson Crusoe của Chile, 5 người trong làng San Juan Batista chết và 11 người khác mất tích.

Cho tới chiều Thứ Bảy, các đợt sóng thần đã yếu dần và Trung Tâm Cảnh Báo Sóng Thần Thái Bình Dương đã hủy bỏ cảnh báo tại Hawaii.

Khác với những trận sóng thần trước đây, lần này, chính quyền địa phương tại các quốc gia bị ảnh hưởng có đủ thời gian để di tản người dân.

Tại Hawaii, tàu thuyền và người dân được đưa đi xa khởi bờ biển vài giờ trước khi sóng thần ập tới. Các trực thăng bay lượn trên bầu trời để cảnh báo về hiểm họa. Người dân đổ xô tới các cửa hàng để mua thực phẩm và khí đốt.

Cảnh sát tại đảo quốc Tonga cũng di tản hàng trăm ngàn người dân sống dọc theo bờ biển.

Tại Samoa, chính quyền dùng mọi phương tiện truyền thông để thông báo với người dân về sóng thần. (M.T.)

CẢNH BÁO SÓNG THẦN TRÊN VÙNG THÁI BÌNH DƯƠNG ĐÃ ĐƯỢC BÃI BỎ SAU KHI SÓNG THẦN ĐÃ VƯƠN TỚI NHẬT BẢN VÀ NGA VỚI CƯỜNG ĐỘ NHẸ HƠN DỰ BÁO RẤT NHIỀU

AP – Houses are flooded in seawater in a section of Kesennuma, northern Japan on Sunday Feb. 28, 2010. Japan, …

Tsunami warning lifted; Waves reach Japan, Russia

By ERIC TALMADGE, Associated Press Writer Eric Talmadge, Associated Press Writer – 5 mins ago

TOKYO – The tsunami from Chile's deadly earthquake hit Japan's main islands and the shores of Russia on Sunday, but the smaller-than-expected waves prompted the lifting of a Pacific-wide alert. Hawaii and other Pacific islands were also spared.

In Japan, where hundreds of thousands of people were evacuated from shorelines, the biggest wave following the magnitude-8.8 quake off Chile hit the northern island of Hokkaido. There were no immediate reports of damage from the four-foot (1.2-meter) wave, though some piers were briefly flooded.

As it crossed the Pacific, the tsunami dealt populated areas — including the U.S. state of Hawaii — only a glancing blow.

The Pacific Tsunami Warning Center in Hawaii issued a warning for 53 nations and territories, but lifted it Sunday, though some countries were keeping their own watches in place as a precaution.

The tsunami raised fears the Pacific could fall victim to the type of devastating waves that killed 230,000 people in the Indian Ocean in 2004 the morning after Christmas. During that disaster, there was little-to-no warning and much confusion about the impending waves.

Officials said the opposite occurred after the Chile quake: They overstated their predictions of the size of the waves and the threat.

"We expected the waves to be bigger in Hawaii, maybe about 50 percent bigger than they actually were," said Gerard Fryer, a geophysicist for the warning center. "We'll be looking at that."

Japan, fearing the tsunami could gain force as it moved closer, put all of its eastern coastline on tsunami alert and ordered hundreds of thousands of residents in low-lying areas to seek higher ground as waves generated by the Chilean earthquake raced across the Pacific at hundreds of miles (kilometers) per hour.

Japan is particularly sensitive to the tsunami threat.

In July 1993 a tsunami triggered by a major earthquake off Japan's northern coast killed more than 200 people on the small island of Okushiri. A stronger quake near Chile in 1960 created a tsunami that killed about 140 people in Japan.

Towns along northern coasts issued evacuation orders to 400,000 residents, Japanese public broadcaster NHK said. NHK switched to emergency mode, broadcasting a map with the areas in most danger and repeatedly urging caution.

As the wave continued its expansion across the ocean, Japan's Meteorological Agency said waves of up to 10 feet (three meters) could hit the northern prefectures of Aomori, Iwate and Miyagi, but the first waves were much smaller.

People packed their families into cars, but there were no reports of panic or traffic jams. Fishermen secured their boats, and police patrolled beaches, using sirens and loudspeakers to warn people to leave the area.

Elsewhere, the tsunami passed gently.

By the time the tsunami hit Hawaii — a full 16 hours after the quake — officials had already spent the morning blasting emergency sirens, blaring warnings from airplanes and ordering residents to higher ground.

The islands were back to paradise by the afternoon, but residents endured a severe disruption and scare earlier in the day: Picturesque beaches were desolate, million-dollar homes were evacuated, shops in Waikiki were shut down, and residents lined up at supermarkets to stock up on food and at gas stations.

Waves hit California, but barely registered amid stormy weather. A surfing contest outside San Diego went on as planned.

In Tonga, where up to 50,000 people fled inland hours ahead of the tsunami, the National Disaster Office had reports of a wave up to 6.5 feet (two meters) high hitting a small northern island, deputy director Mali'u Takai said. There were no initial indications of damage.

Nine people died in Tonga last September when the Samoa tsunami slammed the small northern island of Niuatoputapu, wiping out half of the main settlement.

In Samoa, where 183 people died in the tsunami five months ago, thousands remained Sunday morning in the hills above the coasts on the main island of Upolu, but police said there were no reports of waves or sea surges hitting the South Pacific nation.

At least 20,000 people abandoned their homes in southeastern Philippine villages and took shelter in government buildings or fled to nearby mountains overnight due to the tsunami scare. Provincial officials scrambled to alert villagers and prepare contingency plans, according to the National Disaster Coordinating Council.

Philippine navy and coast guard vessels, along with police, were ordered to stand by for possible evacuation but the alert was lifted late Sunday afternoon.

Indonesia's Meteorology and Geophysics Agency said there was no tsunami risk for the archipelago as it was too far from the quake's epicenter.

On New Zealand's Chatham Islands earlier Sunday, officials reported a wave measured at 6.6 feet (two meters).

Oceanographer Ken Gledhill said it was typical tsunami behavior when the sea water dropped three feet (a meter) off North Island's east coast at Gisborne and then surged back.

Several hundred people in the North Island coastal cities of Gisborne and Napier were evacuated from their homes and from camp grounds, while residents in low-lying areas on South Island's Banks Peninsula were alerted to be ready to evacuate.

Australia's Bureau of Meteorology canceled its tsunami warning Sunday evening.

"The main tsunami waves have now passed all Australian locations," the bureau said.

No damage was reported in Australia from small waves that were recorded earlier in the day in New South Wales, Queensland, Tasmania and Norfolk Island, about 1,000 miles (1,600 kilometers) northeast of Sydney.

New Zealand's Ministry of Civil Defense and Emergency Management downgraded its tsunami warning to an advisory status, which it planned to keep in place overnight.

___

Associated Press writers Mark Niesse and Audrey McAvoy in Honolulu, Mari Yamaguchi and Malcolm Foster in Tokyo, Ray Lilley in Wellington, New Zealand, Jim Gomez in Manila, Philippines, Debby Wu in Taipei, Taiwan, and Kristen Gelineau in Sydney contributed to this report.