DIỄN ÐÀN THƠ VĂN

Ngôn ngữ của các loài hoa
(Ce que disent les fleurs - George Sand)
Rource: sinhvien aevn

Lan Tử Viên dịch

Thuở tôi còn là cô bé Aurore nhỏ dại, tôi vẫn thường thắc mắc không biết những bông hoa trò chuyện với nhau điều gì. Thầy giáo dạy Sinh có lẽ bị lãng tai, hay có lẽ không muốn tiết lộ sự thật nên thầy quả quyết với tôi rằng chúng không bao giờ nói chuyện.

Riêng tôi vẫn mang trong mình một niềm tin. Tôi mơ hồ nghe tiếng những bông hoa trò chuyện, nhất là khi màn đêm thả những giọt sương êm đềm buông xuống; nhưng chúng nói khẽ lắm, đến nỗi tôi khó có thể nghe thấy tiếng. Khi tôi nhón chân trên lối mòn của khu vườn hay trên con đường nhỏ chạy giữa cánh đồng, những bông hoa giật mình, chúng báo hiệu cho nhau: Suỵt! Yên lặng nào các cậu. Có một con bé tò mò đang lắng nghe chúng ta đấy.

Tôi cố gắng bước đi thật nhẹ, không chạm tới một cọng cỏ để chúng không còn nghe thấy tiếng động nữa, và để tôi có thể tiến thật gần, thật gần, núp dưới bóng cây rậm rạp mà những bông hoa khó phát hiện ra, tôi lắng nghe, lắng nghe...
Cần phải đặc biệt chú ý. Đó là những thanh âm mơ hồ đến nỗi có thể tan loãng trong một làn gió nhẹ và chìm khuất giữa tiếng vỗ cánh của côn trùng.

Tôi không biết những bông hoa xử dụng ngôn ngữ nào. Đó không phải Tiếng Pháp, cũng không phải tiếng La Tinh mà chúng ta được học. Nhưng dù sao tôi vẫn hiểu những lời nói ấy, hiểu hơn bất cứ điều gì tôi từng được nghe.

Một buổi tối, khi tôi đang nằm dài trên cát vì chẳng có việc gì làm cả, tôi đã nghe thấy xung quanh mình dậy lên những âm thanh lao xao. Và đây là điều những bông hoa Mỹ Nhân nói:

- Thưa quý ông, quý bà. Đã đến lúc chúng ta kết thúc tháng ngày nhạt nhẽo này. Tất cả thực vật đều cao quý và dòng họ tôi sẽ không nhường sự cao quý đó cho một dòng họ nào khác. Chúng tôi hoan nghênh những vị muốn đọat chiếc vương miện của nữ hoàng Hoa Hồng. Tôi phải thú thực rằng mình đã chán sự ngự trị của bà ấy rồi. Và tôi nghĩ chẳng kẻ nào có quyền tự nhận chúng có giáo dục và phẩm tước cao hơn tôi.

Những bông hoa cúc đồng thanh cho rằng nhà hùng biện Mỹ Nhân phát biểu thật chí lí. Một bông cúc lớn nhất và đẹp nhất xin phát biểu ý kiến, nó nói:

- Tôi chưa bao giờ cảm thụ được vẻ đẹp của dòng họ Hoa Hồng. Đẹp gì cơ chứ, tôi hỏi các vị nhé, một bông hồng thì rực rỡ hơn tôi, và làm được nhiều việc hơn tôi hay không? Giới tự nhiên và các nhà nghệ thuật đều nhất trí nhân số lượng cánh hoa và màu sắc dòng họ chúng tôi lên nhiều lần nữa cơ. Chúng tôi giàu có hơn cả, vì bông hồng đẹp nhất cũng chỉ có hai trăm cánh, còn chúng tôi có đến hẳn năm trăm cánh. Về màu sắc nhé, chúng tôi mang màu tím và màu ngà xanh mà ở dòng họ hoa hồng có bói cũng chẳng tìm ra được.

- Một bông hoa La lét nói, tôi là hoàng tử Delphinium, tràng hoa của tôi mang màu xanh thẳm bầu trời và bố mẹ tôi có tất cả vẻ đẹp của hoa hồng. Vì thế mà nữ hoàng luôn mong muốn được như dòng họ chúng tôi. Còn hương thơm của bà ấy thì quá là kiêu kỳ...

- Thôi bác đừng nói về điều ấy nữa, bông hoa Mỹ Nhân chép miệng. Kẻo tôi lại cảm thấy cái mùi khó chịu đó bây giờ. Mà tôi hỏi bác nhé, hương thơm là gì nào? - Đó là quy ước giữa ông thợ làm vườn và lũ bướm ong. Mà mùi hoa hồng chẳng ra làm sao cả, chỉ có hương thơm của tôi thôi.

- Chúng tôi chẳng có hương, một bông Mỹ Nhân nói, và tôi nghĩ chúng ta sẽ tổ chức một cuộc thi xem mùi hương nào quý phái nhất vào dịp nào đó. Một bông hoa sang trọng không cần đến hương thơm. Vẻ đẹp của nó đã quá đủ rồi.

- Tôi không tán thành ý kiến của bác chút nào cả, bác Mỹ Nhân ạ, một bông hoa anh túc có mùi hương rất đậm kêu lên. Hương thơm thể hiện cho tinh thần và sức khỏe.

Khắp vườn rộn lên tiếng cười chế giễu câu nói của hoa Anh Túc. Những bông cẩm chướng đứng ngạo nghễ còn cây cỏ Mộc Tế thì cười suýt ngất. Nhưng thay vì nổi giận, Anh Túc bắt đầu phê phán hình dáng và màu sắc của Hoa Hồng. Bụi Hồng vừa được cắt tỉa, những đám rêu tí xíu đã len lỏi trong từng đài hoa nên chúng chẳng phản bác được gì. Một bông Tử La Lan diêm dúa bình phẩm gay gắt những bông hoa kép cứ như thể giống hoa tầm thường này đã độc chiếm khu vườn. Cả bọn bắt đầu giận dữ, tiếp tục cười nhạo và ghen ghét hoa hồng. Păng xê đã thành công khi so sánh bông hồng với cây bắp cải. Tất cả những lời nói ngốc nghếch ấy làm tôi nổi giận và đột nhiên tôi nói ngôn ngữ của chúng:

Im đi những bông hoa ngu ngốc, tôi kêu lên và giẫm lên chúng. Các ngươi chẳng nói được điều gì hay ho cả. Thế mà ta cứ tưởng sẽ được nghe thấy những lời nói đẹp đẽ đầy chất thơ cơ đấy. Chao ôi, sự kiêu hãnh, lố bịch, hèn hạ của các ngươi làm ta thất vọng biết chừng nào!

Khu vườn đột ngột im lặng và tôi rời khỏi chỗ cát ấy.

- Thấy chưa, tôi tự nhủ, đám hoa đồng nội thơm hương này chẳng khác gì lũ bà cô lắm điều, thứ chỉ mang đến cho ta vẻ đẹp giả tạo.

Tôi trượt qua bóng râm hàng rào rậm rạp, tiến về phía thảm cỏ. Tôi muốn biết những cây cúc thúng mà người ta thường gọi là nữ hoàng của đồng nội, kiêu kỳ và tham vọng đến chừng nào. Nhưng tôi đã dừng lại gần một bụi dã tường vi lớn để lắng nghe tất cả những bông tường vi nói với nhau:

Tôi nghĩ : Để xem những bông hồng hoang chế giễu hàng trăm chiếc lá và phê phán bông cúc thúng như thế nào!

Cần phải nói với các bạn rằng, ở thời của tôi không phải chỉ những người thợ làm vườn tài năng mới chế tạo ra nhiều giống hoa hồng đẹp đẽ bằng phương pháp cấy ghép, mà chính thiên nhiên cũng tự làm được điều đó. Có rất nhiều loại hoa hồng đồng nội tuyệt đẹp như là Canina, còn có tên gọi là hoa mõm chó, hoa hồng quế, xạ hương, rubiginosa hoặc là loại rouillé đáng yêu nhất. Cây địa du, tomentosa hay là cây bông, hoa hồng ở dãy núi Alpes... Rồi trong nhiều khu vườn ta tìm thấy những loại hồng mà ngày nay không còn nữa, cánh của chúng có màu đỏ rực rỡ và màu trắng tinh khiết, nhị màu vàngtươi và thơm mùi kẹo cam. Tất nhiên chúng đều là hoa đồng nội nên không hề phàn nàn về mùa hạ khô nóng hay mùa đông khắc khiệt; Bông cúc thúng nhỏ li ti bây giờ đã trở nên cực kỳ hiếm hoi, bông hồng tháng năm bé bỏng nở sớm nhất và tỏa hương thơm ngào ngạt. Ngày nay người ta cứ tiếp tục kiếm tìm vô vọng bông hồng của Damas hay là Provins mà chúng ta đã từng nghe nói đến và chúng chỉ mọc ở Miền Nam nước Pháp thôi. Cuối cùng, là loài hồng một trăm lá, hay là một trăm cánh rất lạ lùng.

Chính cây hồng một trăm lá ấy là loại hồng thú vị nhất. Tôi chẳng đồng ý chút nào khi thầy giáo nói rằng nó là sinh vật kỳ quái do các bác thợ làm vườn tạo ra. Những nhà thơ thường viết, hoa hồng tượng trưng cho vẻ đẹp cổ điển và hương thơm dịu dàng. Nhưng họ không biết bông Hồng Trà của chúng ta không hề thơm mùi hồng, và tất cả những loại hồng yêu kiều nhất giờ đây đều đã biến đổi ít nhiều so với giống thuần túy. Ở trường, tôi được học môn thực vật học; nhưng tôi có cách tiếp cận riêng của mình. Tôi nghĩ hương thơm là một trong những bản sắc của cây cối. Vậy mà thầy giáo - người luôn luôn phì phèo điếu thuốc lá lại phản đối cách phân loại này của tôi. Ông ấy chẳng ngửi thấy mùi gì ngoài thuốc lá, và khi ông thử đánh hơi một loại cây khác, hình như mũi ông đã hoàn toàn vô tác dụng.

Tôi cố gắng nghe những bông hoa dã tường vi kể chuyện với nhau vì chúng đang nói về nguồn gốc của Hoa Hồng.

- Ngồi đây nào bác gió ơi, chúng nói, chúng tôi đang nở rộ đấy. Những bông hồng đẹp nhất vẫn còn ở trong nhụy xanh xanh kia. Bác thấy không, bọn tôi thật tươi mát và trong trẻo, chỉ cần bác lay nhẹ, chúng tôi sẽ tỏa ra mùi hương dịu dàng như nữ hoàng của loài hoa hồng vậy.

- Im lặng đi, các ngươi chỉ là hàng con cháu của Miền Bắc. Ta rất muốn chơi với các ngươi một lúc, nhưng đừng có mà kiêu kỳ khi dám đem so sánh với nữ hoàng của các loài hoa.

- Vâng ạ thưa bác gió thân mến. Chúng tôi rất tôn trọng nữ hoàng và yêu quý cô ấy lắm, những bông dã tường vi trả lời; chúng tôi biết trong khu vườn này có nhiều loài hoa ghen tị với vẻ đẹp của Hoa Hồng. Cô ấy thừa nhận rằng cô ấy chẳng khác gì chúng tôi cả. Cô ấy nói mình là con gái của dã tường vi và vẻ đẹp mà Hoa Hồng có đựơc là do lai tạo và do thiên nhiên bồi đắp. Chúng tôi là những kẻ chẳng biết gì và chẳng biết trả lời như thế nào. Còn bác, bác lớn tuổi hơn chúng tôi nhiều, bác có thể kể cho chúng tôi nghe nguồn gốc của hoa hồng được chứ?

Và cơn gió bắt đầu kể:

- Ngày xưa... cái thời mà muôn loài và tạo vật trên thế gian còn nói ngôn ngữ của thánh thần, ta là con trai cả của đức vua Giông Bão. Đôi cánh đen thẫm của ta vươn tới những chân trời xa xôi nhất, bộ tóc rậm rạp của ta làm rối tung những đám mây. Ta có khuôn mặt đáng sợ và cao quý, ta tập hợp những đám mây trôi nổi về một điểm chân trời và trải chúng thành tấm màn ngăn cách giữa trái đất và vầng dương.

Một thời gian dài ta cùng vua cha và những người anh em cai trị trên hành tinh cằn cỗi. Nhiệm vụ của chúng ta là phá hủy và làm đảo lộn. Giận dữ vì mọi điều tẻ nhạt của thế giới nghèo khổ này, chúng ta không bao giờ để cho sự sống nảy nở và sinh sôi nơi hành tinh mà ngày nay mọi người gọi là Trái Đất. Ta là kẻ khỏe nhất, và điên cuồng nhất trong số những anh em. Khi vua cha ở đó, ông thường nằm dài trên những đỉnh mây mù, và để cho ta tiếp tục hoàn thiện tác phẩm Tàn phá khủng khiếp của mình. Nhưng mặc dù thế, giữa lòng Trái Đất vẫn tồn tại một lực lượng khác, một sức mạnh thánh thần có khả năng bẻ núi, lấp biển, gom nhặt những hạt bụi; vì vậy cội nguồn của sự sống vẫn ra đời và hiện hữu khắp nơi. Chúng ta lại nỗ lực gấp đôi để ngăn chặn sự xuất hiện của lũ sinh vật bé nhỏ chỉ biết chạy trốn hoặc cầu xin chúng ta mủi lòng thương hại cho kiếp phù du của mình; những con ốc mảnh dẻ trôi nổi tìm cách bám vào lớp vỏ cây vẫn còn ẩm đất, len lỏi vào đám bùn hay nguồn nước, hoặc trong đống rác vụn vặt. Chúng ta vùi dập vô vọng những làn sóng tái sinh mạnh mẽ. Cuộc sống vẫn từng ngày, từng ngày nảy nở dưới những hình hài mới, cứ như thể có một thiên tài kiên nhẫn đã sáng tạo ra ngôn ngữ và nhào nặn ra muôn loài.

Chúng ta bắt đầu cảm thấy mệt mỏi vì sức chiụ đựng bền bỉ và không thể nào tàn phá được trên thực tế. Chúng ta đã tiêu diệt rất nhiều nòi giống, và rồi những sinh vật khác lại xuất hiện một cách có tổ chức. Anh em ta cạn kiệt sức lực, bèn bay lên đỉnh mây mù cầu xin vua cha ban cho sức mạnh mới.

Trong khi đức vua gia thêm quyền lực, trái đất không còn sự cai trị hà khắc nữa đã từng phút, từng phút sinh sôi muôn vàn cây cối và động vật dưới những hình dáng khác nhau; Chúng tìm nơi trú ẩn và nguồn thức ăn trong những khu rừng rộng mênh mông hay trên dãy núi dựng đứng, thậm chí cả trong nguồn nước tinh khiết của ao hồ.

- Hãy đi đi, đức vua Giông Bão nói với chúng ta, Trái Đất đã trang điểm như một thiếu nữ chuẩn bị kết hôn với Mặt Trời. Các con hãy bước đến, đổ những cuộn mây thật lớn, khuấy động và thổi tung những cánh rừng, san bằng đỉnh núi, làm đại dương nổi sóng. Hãy đi đi, và đừng bao giờ trở lại chừng nào vẫn còn có một bóng dáng sinh vật tồn tại, chừng nào vẫn còn sót một cái cây đứng giữa cấm địa nơi cuộc sống dám sinh sôi dưới sự cai trị của chúng ta.

Những đứa con của Giông Bão đã bay đi khắp nơi, reo rắc mầm mống cái chết trên toàn Trái Đất; và ta, như một con đại bàng tung cánh qua dải mây, ta đáp xuống vùng Cực Đông nơi những cao nguyên Châu Á hạ gần sát mặt biển dưới một chân trời rực lửa và làm cho nó bùng nổ ngay giữa đám cây cối rậm rạp cùng nhiều thú dữ. Ta cảm thấy một sức mạnh khủng khiếp tuôn chảy trong người, ta kiêu hãnh ban phát sự hỗn độn và cái chết cho tất cả những loài vật yếu đuối dường như sinh ra chỉ để ta thấy mình mạnh mẽ biết bao. Chỉ một lần vẫy cánh, ta đã san phẳng cả vùng, chỉ một hơi thở, ta đã làm trụi lá khu rừng, một niềm vui mù quáng khiến ta choáng váng, ngất ngây..., sự thích thú còn lớn hơn tất cả sức mạnh của tự nhiên.

Đột nhiên không gian dậy lên hương thơm thoảng nhẹ như hơi thở lạ lùng; sững sờ bởi cảm giác vô cùng mới mẻ, ta đã dừng lại để quan sát. Lần đầu tiên ta thấy một sinh vật dám xuất hiện ngay gần mình, một sinh vật dịu dàng, tế nhị và nhỏ tí xíu, Bông hoa hồng!

Ta tiến đến định bóp nát bông hoa đó. Nhưng cô ấy đã khép cánh, nghiêng mình xuống thảm cỏ và nói:

- Xin hãy thương tôi! Tôi dịu dàng và mong manh biết nhường nào! Bạn đừng làm hại tôi nhé!

Ta thổi một luồng gió và bất chợt cảm thấy mình như kẻ say. Ta nằm xuống thảm cỏ thiếp ngủ ngay bên cạnh bông hoa.

Khi ta tỉnh giấc, hoa hồng đang thức. Cô ấy đung đưa những cánh hoa mềm mại để ru ngủ hơi thở của ta.

- Hãy làm bạn của tôi nhé, cô ấy nói. Bạn đừng rời bỏ tôi. Khi đôi cánh khủng khiếp của bạn khép lại, tôi thấy yêu quý bạn lắm, bạn thật đẹp. Bạn chính là chúa tể của khu rừng này. Hơi thở của bạn xoa dịu những khúc ca du dương. Hãy ở lại với tôi, hoặc mang tôi đi theo, để tôi được chiêm ngưỡng gần hơn mặt trời và những đám mây.

Ta đặt cô ấy lên ngực và bay đi. Nhưng dường như cô ấy nhanh chóng tàn lụi, cô ấy không thể nói chuyện được nữa; tuy vậy hương thơm của hoa hồng vẫn làm ta ngất ngây; còn ta lại sợ sẽ làm đau cô ấy, ta bay thật nhẹ, vuốt ve những ngọn cây và cố tránh những va đập mạnh. Ta cứ lướt êm như thế đến tận lâu đài u ám mây nơi vua cha đang đợi.

- Con muốn gì? đức vua nói, Tại sao con dừng lại trước khu rừng bên bờ biển Ấn Độ Dương. Hãy quay về tàn sát nó ngay cho ta.

- Vâng thưa cha, ta trả lời và chỉ cho ông ấy bông hồng; nhưng cha hãy cứu giúp bông hồng này.

- Cứu giúp! Ông ấy kêu lên giận dữ; con muốn cứu cái gì?

Bằng một hơi thở mạnh, ông ấy giật lấy Hoa Hồng trong tay ta, xé thành những mảnh vụn

Ta lao tới để chộp những mẩu hoa còn sót lại, nhưng đức vua đã nổi giận, ta đành quay về chỗ của mình, ngồi buồn rầu sải đôi cánh tỏa ra trong không gian để hứng những chiếc lá Hồng tản mác.

- Ôi đứa con tội nghiệp của ta, ông ấy nói, con đã biết đến niềm tiếc thương rồi sao, vậy thì ngươi không còn là con trai ta nữa. Hãy sống giữa thế giới thảm hại ấy đi, để ta xem ngươi làm nên trò trống gì, còn giờ đây, ngươi không là gì cả.

Rồi ông ấy ném ta xuống vực thẳm, và chẳng bao giờ ngó ngàng đến ta nữa.

Ta lang thang trên đồng cỏ và bất ngờ chạm phải bông hoa hồng chưa khi nào đẹp và thơm hương đến thế.

- Chúa ơi, điều kỳ diệu gì xảy ra vậy? Ta tưởng rằng bạn đã chết, ta đã khóc thương bạn rất nhiều. Làm sao mà bạn hồi sinh được?

- Vâng, cô ấy trả lời, tôi cũng như tất cả muôn loài mà Cuộc sống tạo ra thôi bạn ạ. Bạn hãy nhìn những nụ hoa xung quanh đi. Tối nay tôi sẽ tàn úa, nhưng những anh chị của tôi sẽ ban tặng vẻ đẹp và hương thơm ngày lễ hội của họ để tôi tái sinh. Hãy ở lại với chúng tôi, bạn không phải là người bạn đồng hành thân thiết của chúng tôi hay sao?

Ta cảm thấy xấu hổ vì sự kém cỏi của mình, những giọt nước mắt cứ lã chã rơi rơi. Cuộc Sống đón nhận nước mắt của ta và cảm động. Người hiện thân dưới hình dáng một thiên thần rực rỡ để nói với ta:

- Con đã biết đến tình thương, con đã khóc thương cho bông hoa hồng, ta biết điều đó. Cha của con là vị thần sức mạnh. Nhưng ta còn mạnh mẽ hơn ông ấy nhiều. Vì ông ta chỉ biết hủy diệt, còn ta, ta có thể tái sinh.

Rồi vầng hào quang lan tỏa khắp cơ thể, ta thấy mình mang hình hài một đứa trẻ tuyệt đẹp với khuôn mặt sáng tươi như hoa hồng. Những cánh bướm không còn trên vai nữa, ta có thể tự bay phấp phới với niềm hạnh phúc vô bờ.

- Hãy ở lại với những bông hoa, trú ngụ dưới bóng râm mát của khu rừng, Cuộc sống nói. Bây giờ vòm trời này sẽ che chở và bảo vệ con. Không bao lâu nữa, ta sẽ chiến thắng mọi sự thù nghịch, ta sẽ bay đi khắp thế giới, nơi con được loài người ngợi ca và các thi sĩ hát tặng. - Còn con, bông hồng dịu dàng, con là sinh vật đầu tiên đã cảm hóa được sự cuồng nộ nhờ vào vẻ đẹp của mình, con là sứ giả của hòa bình. Con hãy dạy cho các thế hệ mai sau biết điều đó.

Những món quà quý giá nhất của ta chính là sự duyên dáng, mềm mại, là vẻ đẹp có giá trị hơn nhiều so với sự giàu có và quyền lực.

Hãy dạy cho con cháu biết, bông hồng đáng yêu ạ, rằng trên thế giới này sức mạnh vĩ đại và kiên cường nhất chính là sự khả ái và nền hòa bình. Ta ban tặng cho con tước hiệu mà nhiều thế kỷ sau không bao giờ dám quên: Nữ hoàng của muôn hoa.

Rồi từ đó, ta sống hòa bình với bầu trời, với loài người, động vật và cây cối; ta rất hài lòng vì tự do của mình. Ở đây ta có vô vàn bạn bè, và ta nguyện là đầy tớ của Cuộc Sống, đem những cơn gió lành thổi mát vạn vật. Ta sẽ không bao giờ rời xa trái đất, nơi tình yêu đầu tiên và vĩnh cửu của ta nảy nở. Đúng vậy, những bông hoa thân mến, ta là người yêu chung thủy của Hoa Hồng và tất nhiên cũng là người anh, là bạn bè của các ngươi.

- Bây giờ thì bác gió ơi, tất cả những bông dã tường vi đồng thanh nói, bác hãy xoay chúng tôi những vũ điệu vui nhộn nhất để cùng hát ngợi ca nữ hoàng của chúng ta, hoa hồng một trăm lá miền Cực Đông.

Ngọn gió khẽ động đậy đôi cánh xinh đẹp và trên đầu tôi rung rinh vũ điệu phóng túng của cành lá thay vì nhịp trống và nhịp phách: Có một vài bông dã tường vi phấn khích đến nỗi còn xé toạc một mẩu váy dạ hội và thả những cánh hoa xinh đẹp lên mái tóc của tôi, nhưng mà chúng chẳng chú ý đến điều đó, vẫn say sưa nhảy và say sưa hát:

- Hoan hô nữ hoàng Hoa Hồng, sự dịu dàng của nàng đã khuất phục người con thần Bão! Hoan hô bác gió, người bạn tuyệt vời của muôn hoa!

Khi tôi kể câu chuyện này cho thầy giáo, ông ấy bảo rằng tôi đã bị ốm rồi, rằng tôi phải uống một liều thuốc cảm ngay thôi. Còn bà tôi ôm tôi vào lòng và nói với thầy:

- Tôi sợ rằng ngài chẳng bao giờ nghe được điều muôn hoa nói đâu. Còn tôi, tôi thấy tiếc cái thuở vẫn còn hiểu được ngôn ngữ các loài hoa. Đó chính là thời thơ ấu. Ngài đừng bao giờ nhầm lẫn tuổi trẻ và những căn bệnh hoang tưởng.

Bản tiếng Pháp

Ce que disent les fleurs

George Sand

Quand j’étais enfant, ma chère Aurore, j’étais très tourmentée de ne pouvoir saisir ce que les fleurs se disaient entre elles. Mon professeur de botanique m’assurait qu’elles ne disaient rien ; soit qu’il fût sourd, soit qu’il ne voulût pas me dire la vérité, il jurait qu’elles ne disaient rien du tout. Je savais bien le contraire. Je les entendais babiller confusément, surtout à la rosée du soir ; mais elles parlaient trop bas pour que je pusse distinguer leurs paroles ; et puis elles étaient méfiantes, et, quand je passais près des plates-bandes du jardin ou sur le sentier du pré, elles s’avertissaient par une espèce de psitt, qui courait de l’une à l’autre. C’était comme si l’on eût dit sur toute la ligne : « Attention, taisons-nous ! voilà l’enfant curieux qui nous écoute ». Je m’y obstinai. Je m’exerçai à marcher si doucement, sans frôler le plus petit brin d’herbe, qu’elles ne m’entendirent plus et que je pus m’avancer tout près, tout près ; alors, en me baissant sous l’ombre des arbres pour qu’elles ne vissent pas la mienne, je saisis enfin des paroles articulées. Il fallait beaucoup d’attention ; c’était de si petites voix, si douces, si fines, que la moindre brise les emportait et que le bourdonnement des sphinx et des noctuelles les couvrait absolument. Je ne sais pas quelle langue elles parlaient. Ce n’était ni le français, ni le latin qu’on m’apprenait alors ; mais il se trouva que je comprenais fort bien. Il me sembla même que je comprenais mieux ce langage que tout ce que j’avais entendu jusqu’alors. Un soir, je réussis à me coucher sur le sable et à ne plus rien perdre de ce qui se disait auprès de moi dans un coin bien abrité du parterre. Comme tout le monde parlait dans tout le jardin, il ne fallait pas s’amuser à vouloir surprendre plus d’un secret en une fois. Je me tins donc là bien tranquille, et voici ce que j’entendis dans les coquelicots:

- Mesdames et messieurs, il est temps d’en finir avec cette platitude. Toutes les plantes sont également nobles ; notre famille ne le cède à aucune autre, et, accepte qui voudra la royauté de la rose, je déclare que j’en ai assez et que je ne reconnais à personne le droit de se dire mieux né et plus titré que moi. A quoi les marguerites répondirent toutes ensemble que l’orateur coquelicot avait raison. Une d’elles, qui était plus grande que les autres et fort belle, demanda la parole et dit:

- Je n’ai jamais compris les grands airs que prend la famille des roses. En quoi, je vous le demande, une rose est-elle plus jolie et mieux faite que moi ? La nature et l’art se sont entendus pour multiplier le nombre de nos pétales et l’éclat de nos couleurs. Nous sommes même beaucoup plus riches, car la plus belle rose n’a guère plus de deux cents pétales et nous en avons jusqu’à cinq cents. Quant aux couleurs, nous avons le violet et presque le bleu pur que la rose ne trouvera jamais.

- Moi, dit un grand pied d’alouette vivace, moi le prince Delphinium, j’ai l’azur des cieux dans ma corolle, et mes nombreux parents ont toutes les nuances du rose. La prétendue reine des fleurs a donc beaucoup à nous envier, et, quant à son parfum si vanté...

- Ne parlez pas de cela, reprit vivement le coquelicot. Les hâbleries du parfum me portent sur les nerfs. Qu’est-ce, je vous prie, que le parfum ? Une convention établie par les jardiniers et les papillons. Moi, je trouve que la rose sent mauvais et que c’est moi qui embaume.

- Nous ne sentons rien, dit la marguerite, et je crois que par là nous faisons preuve de tenue et de bon goût. Les odeurs sont des indiscrétions ou des vanteries. Une plante qui se respecte ne s’annonce point par des émanations. Sa beauté doit lui suffire.

- Je ne suis pas de votre avis, s’écria un gros pavot qui sentait très fort. Les odeurs annoncent l’esprit et la santé. Les rires couvrirent la voix du gros pavot. Les oeillets s’en tenaient les côtes et les résédas se pâmaient. Mais, au lieu de se fâcher, il se remit à critiquer la forme et la couleur de la rose qui ne pouvait répondre ; tous les rosiers venaient d’être taillés et les pousses remontantes n’avaient encore que de petits boutons bien serrés dans leurs langes verts. Une pensée fort richement vêtue critiqua amèrement les fleurs doubles, et, comme celles-ci étaient en majorité dans le parterre, on commença à se fâcher. Mais il y avait tant de jalousie contre la rose, qu’on se réconcilia pour la railler et la dénigrer. La pensée eut même du succès quand elle compara la rose à un gros chou pommé, donnant la préférence à celui-ci à cause de sa taille et de son utilité. Les sottises que j’entendais m’exaspérèrent et, tout à coup, parlant leur langue :

- Taisez-vous, m’écriai-je en donnant un coup de pied à ces sottes fleurs. Vous ne dites rien qui vaille. Moi qui m’imaginais entendre ici des merveilles de poésie, quelle déception vous me causez avec vos rivalités, vos vanités et votre basse envie ! Il se fit un profond silence et je sortis du parterre.

- Voyons donc, me disais-je, si les plantes rustiques ont plus de bon sens que ces péronnelles cultivées, qui en recevant de nous une beauté d’emprunt, semblent avoir pris nos préjugés et nos travers. Je me glissai dans l’ombre de la haie touffue, me dirigeant vers la prairie ; je voulais savoir si les spirées qu’on appelle reine des prés avaient aussi de l’orgueil et de l’envie. Mais je m’arrêtai auprès d’un grand églantier dont toutes les fleurs parlaient ensemble.

- Tâchons de savoir, pensai-je, si la rose sauvage dénigre la rose à cent feuilles et méprise la rose pompon. Il faut vous dire que, dans mon enfance, on n’avait pas créé toutes ces variétés de roses que les jardiniers savants ont réussi à produire depuis, par la greffe et les semis. La nature n’en était pas plus pauvre pour cela. Nos buissons étaient remplis de variétés nombreuses de roses à l’état rustique : la canina, ainsi nommée parce qu’on la croyait un remède contre la morsure des chiens enragés ; la rose canelle, la musquée, la rubiginosa ou rouillée, qui est une des plus jolies ; la rose pimprenelle, la tomentosa ou cotonneuse, la rose alpine, etc., etc. Puis, dans les jardins nous avions des espèces charmantes à peu près perdues aujourd’hui, une panachée rouge et blanc qui n’était pas très fournie en pétales, mais qui montrait sa couronne d’étamines d’un beau jaune vif et qui avait le parfum de la bergamote. Elle était rustique au possible, ne craignant ni les étés secs ni les hivers rudes ; la rose pompon, grand et petit modèle, qui est devenue excessivement rare ; la petite rose de mai, la plus précoce et peut-être la plus parfumée de toutes, qu’on demanderait en vain aujourd’hui dans le commerce, la rose de Damas ou de Provins que nous savions utiliser et qu’on est obligé, à présent, de demander au midi de la France ; enfin, la rose à cent feuilles ou, pour mieux dire, à cent pétales, dont la patrie est inconnue et que l’on attribue généralement à la culture.

C’est cette rose centifolia qui était alors, pour moi comme pour tout le monde, l’idéal de la rose, et je n’étais pas persuadée, comme l’était mon précepteur, qu’elle fût un monstre dû à la science des jardiniers. Je lisais dans mes poètes que la rose était de toute antiquité le type de la beauté et du parfum. A coup sûr, ils ne connaissaient pas nos roses thé qui ne sentent plus la rose, et toutes ces variétés charmantes qui, de nos jours, ont diversifié à l’infini, mais en l’altérant essentiellement, le vrai type de la rose. On m’enseignait alors la botanique. Je n’y mordais qu’à ma façon. J’avais l’odorat fin et je voulais que le parfum fût un des caractères essentiels de la plante ; mon professeur, qui prenait du tabac, ne m’accordait pas ce critérium de classification. Il ne sentait plus que le tabac, et, quand il flairait une autre plante, il lui communiquait des propriétés sternutatoires tout à fait avilissantes. J’écoutai donc de toutes mes oreilles ce que disaient les églantiers au-dessus de ma tête, car, dès les premiers mots que je pus saisir, je vis qu’ils parlaient des origines de la rose.

- Reste ici, doux zéphyr, disaient-ils, nous sommes fleuris. Les belles roses du parterre dorment encore dans leurs boutons verts. Vois, nous sommes fraîches et riantes, et, si tu nous berces un peu, nous allons répandre des parfums aussi suaves que ceux de notre illustre reine. J’entendis alors le zéphyr qui disait:

- Taisez-vous, vous n’êtes que des enfants du Nord. Je veux bien causer un instant avec vous, mais n’ayez pas l’orgueil de vous égaler à la reine des fleurs.

- Cher zéphyr, nous la respectons et nous l’adorons, répondirent les fleurs de l’églantier ; nous savons comme les autres fleurs du jardin en sont jalouses. Elles prétendent qu’elle n’est rien de plus que nous, qu’elle est fille de l’églantier et ne doit sa beauté qu’à la greffe et à la culture. Nous sommes des ignorantes et ne savons pas répondre. Dis-nous, toi qui es plus ancien que nous sur la terre, si tu connais la véritable origine de la rose.

- Je vous la dirai, car c’est ma propre histoire ; écoutez-la, et ne l’oubliez jamais. Et le zéphyr raconta ceci:

- Au temps où les êtres et les choses de l’univers parlaient encore la langue des dieux, j’étais le fils aîné du roi des orages. Mes ailes noires touchaient les deux extrémités des plus vastes horizons, ma chevelure immense s’emmêlait aux nuages. Mon aspect était épouvantable et sublime, j’avais le pouvoir de rassembler les nuées du couchant et de les étendre comme un voile impénétrable entre la terre et le soleil.»

Longtemps je régnai avec mon père et mes frères sur la planète inféconde. Notre mission était de détruire et de bouleverser. Mes frères et moi, déchaînés sur tous les points de ce misérable petit monde, nous semblions ne devoir jamais permettre à la vie de paraître sur cette scorie informe que nous appelons aujourd’hui la terre des vivants. J’étais le plus robuste et le plus furieux de tous. Quand le roi mon père était las, il s’étendait sur le sommet des nuées et se reposait sur moi du soin de continuer l’oeuvre de l’implacable destruction. Mais, au sein de cette terre, inerte encore, s’agitait un esprit, une divinité puissante, l’esprit de la vie, qui voulait être, et qui, brisant les montagnes, comblant les mers, entassant les poussières, se mit un jour à surgir de toutes parts. Nos efforts redoublèrent et ne servirent qu’à hâter l’éclosion d’une foule d’êtres qui nous échappaient par leur petitesse ou nous résistaient par leur faiblesse même ; d’humbles plantes flexibles, de minces coquillages flottants prenaient place sur la croûte encore tiède de l’écorce terrestre, dans les limons, dans les eaux, dans les détritus de tout genre. Nous roulions en vain les flots furieux sur ces créations ébauchées. La vie naissait et apparaissait sans cesse sous des formes nouvelles, comme si le génie patient et inventif de la création eût résolu d’adapter les organes et les besoins de tous les êtres au milieu tourmenté que nous leur faisions. » Nous commencions à nous lasser de cette résistance passive en apparence, irréductible en réalité. Nous détruisons des races entières d’êtres vivants, d’autres apparaissaient organisés pour nous subir sans mourir. Nous étions épuisés de rage. Nous nous retirâmes sur le sommet des nuées pour délibérer et demander à notre père des forces nouvelles. » Pendant qu’il nous donnait de nouveaux ordres, la terre un instant délivrée de nos fureurs se couvrit de plantes innombrables où des myriades d’animaux, ingénieusement conformés dans leurs différents types, cherchèrent leur abri et leur nourriture dans d’immenses forêts ou sur les flancs de puissantes montagnes, ainsi que dans les eaux épurées de lacs immenses. » - Allez, nous dit mon père, le roi des orages, voici la terre qui s’est parée comme une fiancée pour épouser le soleil. Mettez-vous entre eux. Entassez les nuées énormes, mugissez, et que votre souffle renverse les forêts, aplanisse les monts et déchaîne les mers. Allez, et ne revenez pas, tant qu’il y aura encore un être vivant, une plante debout sur cette arène maudite où la vie prétend s’établir en dépit de nous. » Nous nous dispersâmes comme une semence de mort sur les deux hémisphères, et moi, fendant comme un aigle le rideau des nuages, je m’abattis sur les antiques contrées de l’extrême Orient, là où de profondes dépressions du haut plateau asiatique s’abaissant vers la mer sous un ciel de feu, font éclore, au sein d’une humidité énergique, les plantes gigantesques et les animaux redoutables. J’étais reposé des fatigues subies, je me sentais doué d’une force incommensurable, j’étais fier d’apporter le désordre et la mort à tous ces faibles qui semblaient me braver. D’un coup d’aile, je rasais toute une contrée ; d’un souffle, j’abattais toute une forêt, et je sentais en moi une joie aveugle, enivrée, la joie d’être plus fort que toutes les forces de la nature. » Tout à coup un parfum passa en moi comme par une aspiration inconnue à mes organes, et, surpris d’une sensation si nouvelle, je m’arrêtai pour m’en rendre compte. Je vis alors pour la première fois un être qui était apparu sur la terre en mon absence, un être frais, délicat, imperceptible, la rose ! » Je fondis sur elle pour l’écraser. Elle plia, se coucha sur l’herbe et me dit : » - Prends pitié ! je suis si belle et si douce ! respire-moi, tu m’épargneras. » Je la respirai et une ivresse soudaine abattit ma fureur. Je me couchai sur l’herbe et je m’endormis auprès d’elle. » Quand je m’éveillai, la rose s’était relevée et se balançait mollement, bercée par mon haleine apaisée. » - Sois mon ami, me dit-elle. Ne me quitte plus. Quand tes ailes terribles sont pliées, je t’aime et te trouve beau. Sans doute tu es le roi de la forêt. Ton souffle adouci est un chant délicieux. Reste avec moi, ou prends-moi avec toi, afin que j’aille voir de plus près le soleil et les nuages. » Je mis la rose dans mon sein et je m’envolai avec elle. Mais bientôt il me sembla qu’elle se flétrissait ; alanguie, elle ne pouvait plus me parler ; son parfum, cependant, continuait à me charmer, et moi, craignant de l’anéantir, je volais doucement, je caressais la cime des arbres, j’évitais le moindre choc. Je remontai ainsi avec précaution jusqu’au palais de nuées sombres où m’attendait mon père. » - Que veux-tu ? me dit-il, et pourquoi as-tu laissé debout cette forêt que je vois encore sur les rivages de l’Inde ? Retourne l’exterminer au plus vite. » - Oui, répondis-je en lui montrant la rose, mais laisse-moi te confier ce trésor que je veux sauver. » - Sauver ! s’écria-t-il en rugissant de colère ; tu veux sauver quelque chose ? » Et, d’un souffle, il arracha de ma main la rose, qui disparut dans l’espace en semant ses pétales flétries. » Je m’élançai pour ressaisir au moins un vestige ; mais le roi, irrité et implacable, me saisit à mon tour, me coucha, la poitrine sur mon genou, et, avec violence, m’arracha mes ailes, dont les plumes allèrent dans l’espace rejoindre les feuilles dispersées de la rose. » - Misérable enfant, me dit-il, tu as connu la pitié, tu n’es plus mon fils. Va-t’en rejoindre sur la terre le funeste esprit de la vie qui me brave, nous verrons s’il fera de toi quelque chose, à présent que, grâce à moi, tu n’es plus rien. « Et, me lançant dans les abîmes du vide, il m’oublia à jamais. » Je roulai jusqu’à la clairière et me trouvai anéanti à côté de la rose, plus riante et plus embaumée que jamais. » - Quel est ce prodige ? Je te croyais morte et je te pleurais. As-tu le don de renaître après la mort ? » - Oui, répondit-elle, comme toutes les créatures que l’esprit de vie féconde. Vois ces boutons qui m’environnent. Ce soir, j’aurai perdu mon éclat et je travaillerai à mon renouvellement, tandis que mes sœurs te charmeront de leur beauté et te verseront les parfums de leur journée de fête. Reste avec nous ; n’es-tu pas notre compagnon et notre ami ? » J’étais si humilié de ma déchéance, que j’arrosais de mes larmes cette terre à laquelle je me sentais à jamais rivé. L’esprit de la vie sentit mes pleurs et s’en émut. Il m’apparut sous la forme d’un ange radieux et me dit : » - Tu as connu la pitié, tu as eu pitié de la rose, je veux avoir pitié de toi. Ton père est puissant, mais je le suis plus que lui, car il peut détruire et, moi, je peux créer. » En parlant ainsi, l’être brillant me toucha et mon corps devint celui d’un bel enfant avec un visage semblable au coloris de la rose. Des ailes de papillon sortirent de mes épaules et je me mis à voltiger avec délices. » - Reste avec les fleurs, sous le frais abri des forêts, me dit la fée. A présent, ces dômes de verdure te cacheront et te protégeront. Plus tard, quand j’aurai vaincu la rage des éléments, tu pourras parcourir la terre, où tu seras béni par les hommes et chanté par les poètes. - Quant à toi, rose charmante qui, la première as su désarmer la fureur par la beauté, sois le signe de la future réconciliation des forces aujourd’hui ennemies de la nature. Tu seras aussi l’enseignement des races futures, car ces races civilisées voudront faire servir toutes choses à leurs besoins. Mes dons les plus précieux, la grâce, la douceur et la beauté risqueront de leur sembler d’une moindre valeur que la richesse et la force. Apprends-leur, aimable rose, que la plus grande et la plus légitime puissance est celle qui charme et réconcilie. Je te donne ici un titre que les siècles futurs n’oseront pas t’ôter. Je te proclame reine des fleurs ; les royautés que j’institue sont divines et n’ont qu’un moyen d’action, le charme. » Depuis ce jour, j’ai vécu en paix avec le ciel, chéri des hommes, des animaux et des plantes ; ma libre et divine origine me laisse le choix de résider où il me plaît mais je suis trop l’ami de la terre et le serviteur de la vie à laquelle mon souffle bienfaisant contribue, pour quitter cette terre chérie où mon premier et éternel amour me retient. Oui mes chères petites, je suis le fidèle amant de la rose et par conséquent votre frère et votre ami ».

- En ce cas, s’écrièrent toutes les petites roses de l’églantier, donne-nous le bal et réjouissons-nous en chantant les louanges de madame la reine, la rose à cent feuilles de l’Orient. Le zéphyr agita ses jolies ailes et ce fut au-dessus de ma tête une danse effrénée, accompagnée de frôlements de branches et de claquement de feuilles en guise de timbales et de castagnettes : il arriva bien à quelques petites folles de déchirer leur robe de bal et de semer leurs pétales dans mes cheveux ; mais elles n’y firent pas attention et dansèrent de plus belle en chantant:

- Vive la belle rose dont la douceur a vaincu le fils des orages! vive le bon zéphyr qui est resté l’ami des fleurs! Quand je racontai à mon précepteur ce que j’avais entendu, il déclara que j’étais malade et qu’il fallait m’administrer un purgatif. Mais ma grand’mère m’en préserva en lui disant:

- Je vous plains si vous n’avez jamais entendu ce que disent les roses. Quant à moi, je regrette le temps où je l’entendais. C’est une faculté de l’enfance. Prenez garde de confondre les facultés avec les maladies!

Xin giới thiện đến quý vị và các bạn một bài thơ mà tình tiết có nhiều bí ẩn, có lẽ chỉ có nhạc sĩ Phạm Duy mới biết rõ.

Về thôi
(Thơ: Lưu Trọng Văn)

Về thôi, người tình già ơi
Thôn nữ chị
đã qua cầu thóc lép
Thôn nữ em
trăng đầy tuột khỏi chồi tay
Thôn nữ út
lơ đễnh lên đòng nào biết

Khúc tình xưa
Xưa ấy
Xưa rồi
Về thôi
Làm gì có trăm năm mà đợi
Làm gì có kiếp sau mà chờ

Đất Mẹ - Đất Nàng
Con sáo sang sông
tha cọng rơm vàng lót ổ

Mười chín năm tình cũ
Người tình già ơi
Nhớ không?

Bài này của nhà thơ Lưu Trọng Văn tặng nhạc sĩ Phạm Duy. Nghe nói rằng sau khi đọc bài thơ, Phạm Duy đã quyết định quay trở về quê hương. Vậy thì không biết ông Nguyễn Cao Kỳ được tặng cái gì mà quyết định trở về Việt Nam. Không lẽ cả hai ông đều vì cái... ?!

Chẳng lẽ trên thế gian này ngoài tình yêu không còn cái chuyện gì khác đáng làm hay sao! Bần đạo tuy ngu muội làm hoài không hết việc, nhờ vậy đạo hạnh mới được tăng tiến thêm "nửa bực". Nếu chỉ biết yêu không thì chắc giờ nầy chỉ còn "trơ cổ độ, bộ xương trắng hếu"! Hai ngài Phạm Duy và Nguyễn Cao Kỳ tuổi đều sắp quy... địa phủ, chắc có lẽ về để xin xí miếng đất ở nghĩa trang "bại liệt... sĩ".

Kình Dương Đạo Nhân

Thơ Bùi Giáng

Rượu Uống

Thưa em rượu uống bây giờ
Là trăm năm gục hai bờ tử sinh
Động hờ hững Chúa điêu linh
Em làm Hoàng Hậu mọc tình cỏ phơi
Nhà ma cửa quỷ đi đời
Chim hơi thở đục trong lời sương xanh
Càn khôn xiêm mỏng che mành
Về trong thiên hạ em thành thiên thâu
Thưa em rượu uống bây giờ
Là thiên cổ lụy còn trơ bên mình
Tài hoa tiếng vọng điêu linh
Phạm Đan Phượng chết theo Quỳnh Như sao
Thưa em từ bữa nghiêng chào
Chớm trang đầu chợt sóng trào trường giang
Em đi rắc lá bên đàng
Cỏ xanh rì mọc suốt càn khôn kia
Mùa xuân mưa rưới ruộng lìa
Về trong nắng hạ mép bìa sai bâu
Thưa em rượu uống bây giờ
Là trong lát nữa lên bờ đuổi ma
Chạy quanh cồn cụm lá già
Rách như bươm suốt ruộng sa mạc đồng
Càn khôn gió đổ chất chồng
Rú như beo rống như hùm đổi hang
Trên rừng dưới lũng tan hoang
Vẫn sừng sững bóng chắn ngang quỷ sầu
Thưa em rượu uống bây giờ
Là trong lát nữa trăng mờ hỏi ma
Hỗn mang về giữa hiên nhà
Bây giờ cố quận tên là chiêm bao
Nhìn nhau trong lũy ngoài hào
Lời phôi dựng một điệu chào dị sai
Trên đầu thế kỷ chia hai
Nguồn man mác lạnh tìm ai bây giờ
Thưa em rượu uống bây giờ
Là thiên thu lại còn trơ hận trường
Cầm chung dâu biển khôn lường
Chân trời mộng lý con đường chia ba
Nam đình doanh trại dàn qua
Trống chầu trùng ngộ thưa là không mong
Hoạt tồn phát tiết sầu đong
Tràng giang thế kỷ xô dòng xuống lên

Làm Thân Con Gái

Trăng mới lên từ bữa nước không về
Một hôm nào em mở cửa đầu khe
Và bữa đó đến bây giờ cỏ rạ
Thi nhau mọc mặt trời lên lả tả
Bông lúa chín trong rừng kêu tiếng lá
Chóc chim xanh đòi đẻ trứng bây giờ
Đến bây giờ từ giờ một giờ hai
Đến bây giờ từ giờ ba giờ bốn
Soi gương mặt mày cong đo đếm lộn
Tóc tơ nhung là nhớ lạc lầm trời
Mây trên trời đầm đìa suối chung soi
Ghềnh bóng vang đá ngựa tía cương đòi
Đầu rớt xuống khi ngửa nghiêng tay gió
Chân ngựa mỏi khi lời không thể tỏ
Chân ngựa bay khi tiếng hụt chân trời
Chân ngựa về khi điệu hỏi về môi
Đất tròn trịa gối xanh trong thớ cỏ
Sương đắng cay vì trái chín bây giờ
Người hai chân là quốc sắc tò mò
Người hai tay là đẹp không thể ngờ
Người hai gối là tròn không thể tưởng
Người hai một một hai là ngực ưỡn
Người mở cửa để cho đời sung sướng
Người chết đi để thiên hạ quên người
Người trở về trong mộng đủ hai môi
( Và không thiếu bất cứ cái gì trong thân thể )

Chân Trời

Người đi lại thân đời vui như thể
Sầu lên hoa dâu lá lạnh như hường
Và mặt đất cát bờ cây phơi hé
Nước lên cồn câu chuyện kể bên mương
Lời cũng nói những lời vui như thể
Mây xanh trời về đô hội môi cong
Người thiếu nữ điểm trang hồng mắt lệ
Chiều hôm qua chi phấn cũ phơi giòng
Mái bỏ rớt xuống trần gian rơi tóc
Áng can qua là buổi hẹn tương phùng
Bờ liễu rộng bình minh em khóc lóc
Hoàng hôn xanh thương nắng rộng vô cùng
Vì bữa trước xuân đầu khô trụi lá
Bốn chân trời thổi gió buốt thân tre
Và chân bước mang em về tấc dạ
Trong tấm lòng thu động rú truông khe
Ngàn thông rụng đầu le sương lá cỏ
Nước xuôi giòng em bước lại nghiêng vai
Mây tơ tóc phai màu xuân chẳng rõ
Tuyết thiên thu cành dâu gục ngân dài

Ông Trời Chịu Thua

Bây giờ tôi rất có quyền
Hỏi ông trời: — chớ thuyền quyên là gì?
Mà nhân gian nhớ li bì
Từ thiên thư tới tám kỳ càn khôn
Trời rằng: ngươi rất có quyền
Hỏi như rứa đó... nhưng...
— Nhưng sao
— Nhưng ta không đủ thẩm quyền đáp đâu

Bùi Giáng

DIỄN ĐÀN ÁI HỮU NINH THUẬN BLOGS/FORUMS đang trong giai đoạn xây dựng lại để phù hợp với sự phát triển về kỹ thuật và nhu cầu của quý vị và các bạn, vì vậy mong quý vị và các bạn hãy kiên nhẫn đợi xem. Chúng tôi xin chân thành mong quý vị và các bạn thông cảm cho.

Ái Hữu Ninh Thuận